Đến hẹn lại lên, hằng năm cứ đến ngày 1 tháng 7 Chăm lịch, cộng đồng người Chăm ở các xã của tỉnh Lâm Đồng lại hân hoan hành hương về tháp Pô Sah Inư để tổ chức Lễ hội Katê theo phong tục truyền thống. Năm nay, Lễ hội Katê tại tháp Pô Sah Inư diễn ra từ ngày 09 đến ngày 10 tháng 10 Dương lịch.
Được phục dựng từ năm 2005, Lễ hội Katê đến nay đãtrải qua 22 lần tổ chức tại Di tích tháp Pô Sah Inư. Lễ hội Katê đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng của đồng bào Chăm, nhu cầu của đông đảo du khách và công chúng được thưởng thức bản sắc văn hóa, nét đẹp truyền thống dân tộc.
Năm nay, phần lễ vẫn diễn ra theo đúng phong tục truyền thống vốn có. Các nghi thức lễ diễn ra theo đúng trình tự, thời gian đã được ấn định. Mở đầu là nghi thức cúng Cầu an vào lúc 16 giờ ngày 09/10/2026, tiếp đến là các nghi lễ thỉnh mời thần linh, nghinh rước kiệu trang phục nữ thần lên tháp, nghi lễ mở cửa tháp, tắm và mặc trang phục bệ thờ Linga - Yoni, cúng Đại lễ Katê. Tất cả các nghi lễ này được thực hiện bởi các chức sắc người Chăm vào sáng ngày 10/10/2026 tại tháp chính.
Bên cạnh phần lễ, phần hội vẫn duy trì các loại hình trò chơi, hội thi, trình diễn nghề, trưng bày, triển lãm với mục đích tăng thêm không khí lễ hội, gợi lại những nét sinh hoạt trong lễ nghi, hội hè, đời sống thường ngày của cộng đồng người Chăm mà không ít người có cơ hội chứng kiến. Phần hội thường thu hút sự quan tâm, cũng như sự tham gia nhiệt tình, hứng khởi của đông đảo người dân, du khách, công chúng đến tham quan, viếng lễ. Trình tự các phần hội diễn ra xuyên suốt từ sáng ngày 09 đến ngày 10/10/2026.
Dạo một vòng quan sát Lễ hội, ta sẽ bắt gặp các hội thi diễn ra hết sức thú vị, được đông đảo bà con, du khách nô nức tham gia với tinh thần vui tươi, đoàn kết và cống hiến. Một số hội thi do chính các nghệ nhân người Chăm tham gia đã thể hiện nét mộc mạc, chân quê vốn có của những người quanh năm gắn bó với ruộng đồng, tạo nét duyên rất riêng cho lễ hội.
Hội thi thổi kèn SaranaiKhai màn phần hội là hội thi “Thổi kèn Saranai”, do chính các nghệ nhân đến từ các xã thể hiện. Tính hấp dẫn của hội thi từ yếu tố không chuyên, từ những nghệ nhân cao tuổi đến những người trẻ tuổi, mỗi người thể hiện một trích đoạn dân ca, điệu ru, điệu múa mang âm hưởng dân gian Chăm, với những làn điệu, sắc thái riêng.
Khi tiếng kèn cất lên, âm điệu réo rắt, mượt mà, trầm bổng cùng với dàn trống Ghinăng chủ đạo, giữ nhịp, tạo cho người nghe cảm giác hưng phấn, bay bổng trong không khí vui tươi, nhộn nhịp của tiếng vỗ tay cổ vũ, hò reo của bà con địa phương và du khách.
Phần thi “Đơm trái cây dâng cúng nữ thần Pô Sah Inư, xoay Cổ trầu trên Thônla”, diễn ra vào chiều ngày 09/10/2026. Phần thi hứa hẹn nhiều điều thú vị, được công chúng thưởng lãm rất đông, vì đây là nghi thức mà chúng ta không bắt gặp trong sinh hoạt thường ngày, chỉ được thực hiện trong những lễ nghi quan trọng tại các đền tháp. Hấp dẫn hơn vì phần thi này được thực hiện bởi các nghệ nhân nam. Những người đàn ông quanh năm quen với việc đồng án đã thật sự là những nghệ nhân đích thực khi trổ tài. Qua bàn tay khéo léo, các Cổ trầu từng bước thành hình, rực rỡ, uy nghiêm, đủ sắc màu, để rồi cùng dâng cúng lên nữ thần tại các tháp, chuẩn bị cho Đại lễ vào sáng ngày 10/10/2026.
Song hành với các phần thi trên, du khách và công chúng có thể cùng tham gia vào trò chơi “bịt mắt đập niêu”. Phần thi thu hút đông đảo du khách và công chúng, đặc biệt một số du khách nước ngoài cũng rất hào hứng tham gia trong sự hò reo của đông đảo mọi người.
Sẽ là thiếu sót nếu không kể đến trò chơi “Đội nước vượt chướng ngại vật”. Đây là trò chơi được đông đảo đồng bào Chăm, du khách cổ vũ, bởi mang đến một không khí vui nhộn, náo nức khi diễn ra. Thật tài tình khi các “dụ” đựng nước được người chơi đội trên đầu mà không cần dùng tay đỡ. Trò chơi phần nào tái hiện cảnh lấy nước sinh hoạt thường ngày tại các con sông, suối của đồng bào Chăm. Cũng từ cảnh sinh hoạt này mà nhạc sĩ Amưnhân - một nhạc sĩ nổi tiếng của người Chăm, đã cho ra đời nhạc phẩm “Bến nước tình yêu” được nhiều người yêu thích. Nhạc phẩm mang âm hưởng dân ca Chăm, tái hiện cảnh những đôi trai gái người Chăm hẹn hò, chơi đùa bên dòng suối.
Khi màn đêm buông xuống chính là giây phút được chờ đợi nhất, đó là chương trình giao lưu văn nghệ dân gian Chăm (diễn ra vào vào lúc 19 giờ 00, ngày 09/10/2026). Năm nay, các tiết mục văn nghệ của các xã sẽ do các nghệ nhân, diễn viên, ca sĩ không chuyên người Chăm thể hiện, hứa hẹn mang đến một bữa tiệc tinh thần khó quên mà Ban Tổ chức Lễ hội dành tặng cho Nhân dân và du khách.
Ngoài những hoạt động chính kể trên, du khách có thể được tận mắt chứng kiến những ngành nghề truyền thống của đồng bào Chăm (nghề dệt thổ cẩm, nghề làm gốm) và ẩm thực Chăm do các nghệ nhân Chăm trình diễn; tham quan gian trưng bày, triển lãm “Bảo vật quốc gia và dấu ấn khảo cổ văn hóa Chăm Lâm Đồng” và “Di sản văn hoá Chăm”.
Có thể nói, ngoài phần lễ được các chức sắc người Chăm thực hiện theo đúng phong tục truyền thống, thì phần hội mang lại cho du khách cái nhìn khái quát về đời sống sinh hoạt thường ngày, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của cộng đồng thông các phần thi mang đậm sắc thái văn hóa Chăm. Lễ hội Katê chính là giây phút thiêng liêng ngắn ngủi của đời thường, đánh thức tháp Chăm cổ kính dưới lớp bụi thời gian. Hãy đến để chiêm ngưỡng và hòa mình vào Lễ hội Katê năm 2026 - “ Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”.
