Bảo tàng Lâm Đồng | Lam Dong Museum

Dân tộc Chăm vốn có một nền văn hóa truyền thống từ lâu đời rất phong phú và đặc sắc. Nền văn hóa ấy có sự kế thừa chọn lọc những yếu tố nội sinh và ngoại sinh, đặc biệt trong lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng. Những nghi lễ độc đáo trong tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm Bàlamôn (Ahiér) và người Chăm Bàni (Awal) là cơ sở để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Trong đó, lễ tấu chức thầy vỗ trống Baranưng - Mâduen là nghi lễ quan trọng của người Chăm. Nghi lễ nhằm xin phép các vị thần linh phù hộ độ trì cho thầy vỗ được bình an, học hỏi thông suốt quá trình hành đạo, thành thạo các giai điệu trống Baranưng cùng các bài thánh ca ca ngợi công đức của các vị thần linh mà cộng đồng tôn thờ.

Lâm Đồng là tỉnh miền núi nằm ở phía Nam Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Địa hình của tỉnh chủ yếu là các cao nguyên xen kẽ thung lũng, đồi núi và hệ thống sông suối, hồ tự nhiên, hồ thủy lợi phân bố rộng khắp. Trong không gian cao nguyên ấy, nguồn thủy sản nước ngọt giữ vị trí quan trọng trong đời sống của các cộng đồng cư dân. Từ đó hình thành nên hệ thống dụng cụ và phương thức đánh bắt cá phù hợp với từng môi trường nước. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm hằng ngày mà còn phản ánh sự thích ứng linh hoạt của con người với điều kiện tự nhiên đặc thù của địa phương.

Tháng Ba Tây Nguyên, một buổi chiều nắng nhẹ làm hồng thêm đôi má, những làn gió nhẹ như chạm vào con tim thổn thức trong mùa lễ hội, tôi tìm về dưới căn nhà gỗ đơn sơ, mộc mạc, nơi có một người vẫn lặng lẽ miệt mài với những nan tre, sợi lồ ô… Đó là cụ ông Y Brang, một nghệ nhân đan lát người M'Nông, tại xã Krông Nô, tỉnh Lâm Đồng.

Núi lửa Nâm B’Lang thuộc xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng, là một trong những thắng cảnh tiêu biểu của vùng Tây Nguyên nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng, gắn liền với hệ thống hang động núi lửa độc đáo và kho tàng truyền thuyết giàu giá trị văn hóa của người M’Nông. Không chỉ mang ý nghĩa địa chất, cảnh quan, Nâm B’Lang còn là không gian tâm linh, biểu tượng cho sự che chở của thần linh đối với cộng đồng cư dân bản địa.