Một số hình ảnh hoạt động tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt
Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt hiện là địa chỉ đỏ nhằm giáo dục truyền thống yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Ngoài hoạt động tham quan, tìm hiểu về di tích, nhiều trường học, tổ chức Đoàn, Đội còn tổ chức các hoạt động chính trị, sinh hoạt truyền thống đầy ý nghĩa.
Đầu năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, nhưng tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, kẻ địch lại điên cuồng lên kế hoạch đối phó. Chúng âm mưu ngụy tạo hồ sơ, định bóp méo sự thật, biến tất cả số tù nhân yêu nước tự nguyện dấn thân vì hòa bình, độc lập, thống nhất Tổ quốc thành những “can phạm hình sự”. Tuy nhiên, chống lại âm mưu dối trá ấy, ngọn lửa phản kháng kiên cường đã bùng lên mạnh mẽ. Những tù nhân nhỏ tuổi đã biến Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt thành chiến tuyến, nổi dậy giành quyền làm chủ và để lại dấu ấn bất khuất trong lịch sử đấu tranh của tuổi trẻ Việt Nam.
Trong số những kỷ vật của các cựu tù ở Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, có những kỷ vật không lớn về kích thước, nhưng lại chứa đựng chiều sâu của một đời người. Chiếc khăn thêu của bà Võ Thị Hóa là một trường hợp như vậy. Một vật dụng được làm ra trong hoàn cảnh giam cầm đã trở thành kỷ vật lưu giữ ký ức về những năm tháng hoạt động cách mạng, thể hiện tính kiên định trước mọi thử thách bằng một niềm tin tất thắng mãnh liệt luôn hướng về quê hương.
Tại phòng truyền thống Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, có một kỷ vật giản dị nhưng luôn khiến nhiều người dừng chân thật lâu. Đó là chiếc áo len mang số ký hiệu DTNL.07/Đd:07, được đan bằng những sợi len màu xanh đậm xen màu nâu. Trải qua hơn nửa thế kỷ, chiếc áo đã nhuốm màu thời gian, nhưng vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện về tình đồng đội, về lòng yêu nước và ý chí kiên cường của người chiến sĩ nhỏ tuổi từng bị giam cầm nơi đây.
Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt hiện nay đã trở thành một địa chỉ đỏ ý nghĩa trên xứ sở ngàn hoa. Trong Sổ ghi cảm tưởng được đặt trang trọng tại phòng truyền thống Di tích, có rất nhiều cảm xúc và tình cảm tốt đẹp của khách tham quan được lưu lại. Những dòng cảm tưởng của các thế hệ hôm nay thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, niềm tự hào về tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng, ý chí quật cường, bất khuất của các thế hệ cha ông trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước.
Hiệp định Paris năm 1973 quy định việc trao trả tù binh và thường dân bị bắt giữ, thể hiện tinh thần nhân đạo và khát vọng hòa bình của nhân dân Việt Nam. Trong khi nhiều đợt trao trả diễn ra công khai ở nhiều nhà tù dưới sự chứng kiến của quốc tế, thì tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt dưới danh nghĩa “Trung tâm giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt”, chính quyền Việt Nam Cộng hòa lại dùng thủ đoạn ngụy tạo hồ sơ, nhằm biến những tù nhân thiếu nhi yêu nước thành “học viên cải huấn”. Đây là thủ đoạn gian dối nhằm che giấu tội ác, né tránh trách nhiệm và phơi bày bản chất phản nhân đạo của chế độ.
Sau thời gian tích cực chuẩn bị, khai mạc Triển lãm “Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt - Địa chỉ đỏ trên thành phố hoa” và các hoạt động trong khuôn khổ triển lãm giữa Bảo tàng Lâm Đồng và Trung tâm Bảo tồn Di tích quốc gia Côn Đảo, tại huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã thành công tốt đẹp.
Tại chương trình gặp mặt Tập thể Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cựu tù yêu nước về thăm lại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, ngày 21/6/2024, bà Hoàng Thị Khánh - Trưởng Ban liên lạc toàn quốc Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày đã có bài phát biểu chúc mừng các cựu tù yêu nước. Bảo tàng Lâm Đồng xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu nói trên (tựa đề do Ban biên tập Website đặt):
Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, nhà tù độc nhất vô nhị tại Việt Nam và có lẽ chưa từng có trên thế giới. Nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng khi tìm hiểu về nhà lao này đã nhận xét: “Tôi đã đọc nhiều và nghe nhiều chuyện kể về chế độ nhà tù khắc nghiệt dã man của Mỹ ngụy… Điều tôi không ngờ và chắc ít người biết là trong thế giới địa ngục trần gian ấy lại có một loại nhà lao dành cho thiếu nhi…”. Chúng ta có thể thấy “sự khắc nghiệt dã man” được tái hiện sinh động qua hình ảnh, tư liệu, hiện vật và những mô hình phục dựng tại Di tích quốc gia nhà lao thiếu nhi Đà Lạt. Qua đó, chúng ta càng trân trọng công lao to lớn của các thế hệ cha anh để đất nước có được nền độc lập, thống nhất và cuộc sống yên bình hôm nay.
Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt là một địa chỉ đỏ trên thành phố hoa Đà Lạt. Nơi đây từng giam cầm hơn 600 tù nhân thiếu nhi yêu nước ở miền Nam trong giai đoạn 1971 - 1973. Tinh thần kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi với nhiều sự kiện, phong trào đấu tranh đã góp phần xóa sổ nhà lao chỉ sau một thời gian tồn tại rất ngắn. Trong đó, một sự kiện có tiếng vang từng diễn ra tại nơi này, đó chính là sự kiện diệt ác.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở miền Nam có rất nhiều nhà lao khét tiếng giam cầm những chiến sỹ cách mạng kiên trung, như Chí Hòa, Côn Đảo, Phú Quốc, Tân Hiệp, Kho Đạn Đà Nẵng, Hội An… Điều đặc biệt ít ai ngờ, tại “thành phố mộng mơ” Đà Lạt lại có một nhà lao dành riêng cho tù nhân chính trị tuổi vị thành niên dưới danh nghĩa trá hình “Trung tâm giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt”. Kẻ thù muốn dập tắt tinh thần đấu tranh cách mạng của những chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi, nhưng đã không thực hiên được. Điều này thể hiện qua các sự kiện đấu tranh và những kỷ vật của cựu tù hiện đang trưng bày, giới thiệu tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt.
Hòa chung với không khí thi đua sôi nổi lập thành tích chào mừng 92 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2023) và kỷ niệm 60 năm phong trào “Nghìn việc tốt” (24/3/1963 - 24/3/2023). Xác định công tác phát triển đội viên mới là một nhiệm vụ trọng tâm không thể thiếu được nhằm tạo lực lượng kế thừa cho hoạt động sau này.
Hàng năm cứ đến ngày 27/7, nhân dân cả nước lại tưởng nhớ đến các anh hùng liệt sỹ - những người đã hi sinh cả tuổi thanh xuân - cái tuổi đẹp nhất đời người cho đất nước. Trong đó có những người tuổi đời còn rất trẻ. Họ đã bỏ lại phía sau những hạnh phúc riêng tư, nguyện đem thân mình dâng hiến cho tổ quốc.
Tại phòng truyền thống của Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt hiện đang trưng bày chiếc xẻng khá trang trọng, đây là kỷ vật chứa đựng những câu chuyện về quá trình hoạt động cách mạng của cựu tù Nhà Lao thiếu nhi Đà Lạt, đó là cô Trương Thị Kim Anh.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về những năm tháng hào hùng của một thời hoa lửa vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí của những người lính đã từng vào sinh ra tử vì hòa bình, độc lập, tự do của nước nhà. Hành trang trở về của họ là những kỷ vật thiêng liêng gắn với những hồi ức không thể quên trong những năm tháng bị giam giữ chốn ngục tù, những kỷ vật ấy, những người lính lại nhớ về những ngày tháng lịch sử, nhớ về đồng đội, nhớ về một thời hào hùng đã qua. Nhiều năm đã trôi đi nhưng kỷ vật ấy được cựu tù Nguyễn Trọng Thi cất giữ cẩn thận như tài sản quý giá đó là chiếc còng số 8 khi ông cùng các đồng đội bị còng tại Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt.
Chị Phan Thị Ngọc Tươi sinh năm 1956 tại xã Sơn Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trong gia đình cách mạng có truyền thống yêu nước; khi mới 13 tuổi, chị đã gia nhập lực lượng Trinh sát vũ trang an ninh Bến Tre và thường xuyên được chi viện cho các đơn vị Mỹ Tho và Sài Gòn. Trong thời gian này, chị được huấn luyện cấp tốc các kỹ năng tác chiến, sử dụng vũ khí, kỹ thuật hoá trang…
Nằm trong chuỗi hoạt động Tháng Thanh niên năm 2022 và phát động phong trào thi đua chào mừng Đại hội Đoàn các cấp, với mục đích giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ, sáng ngày 01/4/2022, tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Trường PT Herman và trường THCS & THPT Chi Lăng, phối hợp với Đoàn Thanh niên Phường 9 (TP Đà Lạt) long trọng tổ chức chương trình “Hành trình về địa chỉ đỏ”. Chương trình có nhiều hoạt động ý nghĩa như Lễ kết nạp đoàn viên cho 40 đội viên của hai trường, cuộc thi “Thiếu nhi vui khỏe - Tiến bước lên Đoàn”…
50 năm đã trôi qua, nhưng vết thương của người cựu tù năm xưa vẫn còn nhức nhối mỗi khi trái gió trở trời. Những khi ấy, ông lại xúc động nhớ về giây phút cùng đồng đội đấu tranh chống chào cờ - tự mổ bụng uy hiếp tinh thần địch tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt vào năm 1971…
Trên hành trình tham quan du lịch văn hoá tại Đà Lạt - Lâm Đồng, bên cạnh nhiều điểm tham quan nổi tiếng, thì Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt do Bảo tàng Lâm Đồng trực tiếp quản lý là một điểm dừng chân cho du khách muốn tìm hiểu, khám phá về một nhà tù “độc nhất vô nhị” tại Việt Nam.
Di tích lịch sử - văn hóa là bộ phận quan trọng trong hệ thống di sản văn hóa, đồng thời cũng là nguồn tài nguyên quý giá để đẩy mạnh phát triển du lịch. Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt là một trong những địa chỉ đỏ tại Đà Lạt, Lâm Đồng. Nơi đây ghi dấu tội ác của Mỹ ngụy, đặc biệt phản ánh phong trào đấu tranh kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi, từng làm thất bại âm mưu thâm độc của kẻ thù muốn “thủ tiêu” tư tưởng cách mạng, tinh thần yêu nước, đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc của thế hệ trẻ Việt Nam.
Chiếc lon Guigoz bằng nhôm nhỏ bé, xỉn màu thời gian, thoạt nhìn cũng không có ấn tượng gì đặc biệt đối với chúng tôi, thế hệ được sinh ra và lớn lên trong hòa bình. Tôi cũng có biết sơ sài về vật dụng này, rằng trong chiến tranh, trên chiến trường vô vàn khó khăn gian khổ, bộ đội ta đã sử dụng nó như một vật dụng sinh hoạt hàng ngày. Cho đến một ngày, tôi gặp được cô Huỳnh Yên Trầm My, nữ cựu tù Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt và tôi đã hiểu cái lon Guigoz không phải là vật vô tri vô giác. Nó không chỉ có nhiều công dụng, mà còn được xem như người bạn thân thiết, gắn bó của tù nhân trong những năm tháng tù đày.
Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt là một trong những địa chỉ đỏ tại Đà Lạt, Lâm Đồng. Nơi đây đã từng ghi dấu tội ác của Mỹ ngụy và đặc biệt là phong trào đấu tranh anh dũng, kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi, từng làm thất bại âm mưu thâm độc của kẻ thù là muốn “thủ tiêu” ý chí cách mạng, tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc. Vì vậy song song với giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng qua các hiện vật, hình ảnh tại Di tích, việc tổ chức các hoạt động chính trị, kết hợp với các hội thi tìm hiểu lịch sử mang tính khám phá, trải nghiệm sẽ là điểm đến hấp dẫn thu hút khách đến tham quan.
Nhân dịp kỷ niệm 88 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2019), trong chuyến tham quan trải nghiệm thực tế tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Liên đội Trường tiểu học Quảng Lập (Đơn Dương) đã long trọng tổ chức Lễ kết nạp đội viên cho 40 nhi đồng ưu tú khối lớp 3, 4, 5. Tham dự buổi lễ có cô Nguyễn Thị Quế - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường; cô Nguyễn Thị Nghệ - Phó hiệu trưởng; cô Nguyễn Lý Kỳ Duyên - Tổng phụ trách Đội, thầy Ngô Trung Tuyến - Bí thư Chi đoàn, các cô giáo chủ nhiệm khối lớp 3, 4, 5 cùng các đội viên, nhi đồng tiêu biểu của liên đội.
Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (07/11/1917 - 07/11/2018), tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Chi bộ Văn phòng Quận ủy, trực thuộc Đảng bộ Cơ quan Đảng, Quận ủy Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ kết nạp đảng viên cho quần chúng ưu tú Phạm Tường Thụy, công tác tại Văn phòng Quận ủy Quận 3. Tham dự lễ kết nạp đảng viên có đồng chí Phó Bí thư trường trực Đảng ủy Cơ quan Đảng, Quận ủy Quận 3, cùng toàn thể đảng viên của chi bộ.
Sáng ngày 15/5/2018, tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh phối hợp cùng Bảo tàng Lâm Đồng tổ chức cuộc gặp mặt đại biểu cựu tù chính trị thiếu nhi năm xưa. Đây là hoạt động bước đầu giữa hai bảo tàng nhằm tăng cường công tác phối hợp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ XIII (23/11/2017), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng đã tổ chức cho gần 200 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong toàn ngành, từ tỉnh đến các huyện, thành phố tham quan Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt vào sáng ngày 17/11/2017.
Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt do chế độ Việt Nam Cộng hòa dựng lên với tên gọi “Trung tâm giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt”. Mặc dù chỉ tồn tại hơn hai năm (1971 - 1973), nhưng nơi này từng giam giữ hơn 600 tù nhân thiếu nhi (từ 12 - 17 tuổi), được tập trung từ các nhà tù ở miền Nam thời bấy giờ.
Sau khi tiếp nhận, quản lý và khai thác di tích Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, nhằm từng bước hoàn thiện nội dung và hình thức trưng bày, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập lâu dài đối với khách tham quan, đặc biệt là phục vụ các em học sinh, sinh viên năm học 2017 - 2018, Bảo tàng Lâm Đồng đã tiến hành chỉnh lý, bổ sung hình ảnh, hiện vật, tài liệu cho hai phòng trưng bày tại di tích.
Sau hơn một năm tiếp nhận quản lý và phát huy giá trị Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, Bảo tàng Lâm Đồng đã tổ chức đón tiếp trên 15.000 lượt khách tham quan, đồng thời phối hợp tổ chức nhiều sinh hoạt chính trị cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên trong và ngoài tỉnh. Nỗ lực của tập thể cán bộ, viên chức Bảo tàng Lâm Đồng, nhất là những người trực tiếp công tác tại Di tích đã nhận được nhiều tình cảm tốt đẹp và những đánh giá tích cực của đông đảo khách đến tham quan.
Sáng ngày 22/12/2016, tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt đã diễn ra Chương trình tọa đàm “Tuổi trẻ bất khuất” do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thành phố Đà Lạt phối hợp với Bảo tàng Lâm Đồng tổ chức.
Đà Lạt không chỉ là thành phố của những cảnh quan thơ mộng, những công trình kiến trúc độc đáo, mà còn ẩn chứa nhiều giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu. Tọa lạc trên ngọn đồi cao gần thắng cảnh hồ Than Thở, nhìn về đỉnh núi Langbian hùng vĩ, có một di tích lịch sử cách mạng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích quốc gia vào ngày 22/6/2009. Đó chính là Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, từng được chế độ cũ dựng lên với tên gọi mỹ miều: “Trung tâm giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt”.
The ancients considered the pine tree to represent hundreds of trees. The pine tree has strong vitality, overcoming the harsh challenges of life, making it different from ordinary plants and flowers. In literature and life, the pine tree is associated with the gentleman who is always patient, has the will to be self-reliant, always overcomes difficulties, perfects himself to overcome all challenges of adversity and always maintains integrity and steadfast spirit. During the Nguyen Dynasty, the image of the pine tree was commonly used in decoration of royal architectural works and carved on many items of kings and mandarins.
Located on a hill and reflecting the bell tower into Xuan Huong Lake, a school with the oldest history in the Central Highlands has been recognized by the World Association of Architects (UIA) as one of the 1,000 typical architectural works of the world in the 20th century and was recognized as a National Architectural Monument in 2001. When coming to Da Lat, visitors can learn more interesting things about this school at the Lam Dong Provincial Museum.
In daily life, as well as in the religious and belief activities of the Cham people from past to present, traditional handloom weaving contains many values. It not only brings income to artisans, but also provides indispensable cultural and spiritual values. Costumes, scarves, belts, items for daily life, as well as products used in religious ceremonies, festivals, funerals, weddings... are all handmade products woven by the skillful hands and talented minds of Cham artisans.
Preserving cultural heritage is not only preserving the precious values of the past but also creating a foundation for sustainable development in the future. For scenic spots, zoning protected areas is an important legal basis to protect the original elements that make up the monument, preserve the landscape and orient long-term management. During the process of developing a dossier to request the ranking of Hang A1 and Hang C2 scenic spots (belonging to the Krong No volcanic cave system), Nam Da commune, Lam Dong province, this content was identified as one of the key tasks in the research and preparation of monument records.
Amidst the vastness of the mountains, where the mountain peaks and the wind whispers through the forests, the lives of ancient ethnic minorities in Lam Dong province always contain extremely magical cultural features. In that colorful cultural flow, a wedding is not only a happy day for a couple, but also a big festival for the entire village, where ancient customs are most fully awakened. The wedding ceremony here has an original, rustic beauty but is extremely sacred. It is a story written from the brilliant colors of hand-woven brocade, from the passionate scent of doe wine can and especially from the ironclad vows under the witness of the gods and the majestic mountains and forests of the Central Highlands. All of those beautiful spiritual values are gathered and clearly expressed through a unique and one-of-a-kind ritual at the wedding of the Ma people in Lam Dong: the encounter ceremony under the veil.
When July comes, millions of Vietnamese hearts turn to War Invalids and Martyrs Day (July 27) with deep respect and gratitude. This is not only an opportunity to commemorate the great contributions of heroic martyrs, wounded and sick soldiers, and those who contributed to the revolution, but also to promote the tradition of "Repaying gratitude". In that noble journey, Lam Dong Provincial Museum still persistently carries out its mission of preserving and promoting historical values to connect the past with the present while arousing patriotism and national pride for the young generation. These efforts help light the fire of gratitude, preserve intact heroic memories and widely spread Ho Chi Minh's thoughts on war invalids and martyrs, so that the moral "When drinking water, remember the source" will forever live with the nation.
Giữa đại ngàn Tây Nguyên xanh thẳm, nơi những cánh rừng nối tiếp nhau qua các triền núi bazan màu mỡ, có một loài rau rừng dân dã đã gắn bó với đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây từ bao đời nay. Đó là lá bép, còn được biết đến với những tên gọi khác như rau nhíp, rau bét hay “lá bột ngọt” của rừng. Không chỉ là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, lá bép còn mang trong mình những giá trị văn hóa, lịch sử và sinh kế đặc biệt đối với cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên.
Có những câu chuyện về tình đồng đội một thời hoa lửa mà người lính mãi khắc ghi, không bao giờ nhạt phai trong ký ức. Trong quá trình xây dựng lý lịch di tích lịch sử, tôi đã có dịp gặp gỡ nhiều nhân chứng từng sống, chiến đấu, cống hiến cả tuổi thanh xuân của mình cho lý tưởng cách mạng. Nhiều chuyện kể về đời lính thật mộc mạc mà xúc động, làm dấy lên trong lòng bao cảm xúc thiêng liêng. Tiêu biểu như chuyện kể của bác Nguyễn Hữu Hiền - nguyên chiến sỹ Quân y Công an vũ trang Đắk Lắk, thuộc C3 - đoàn Thanh Xuyên, từng sống và làm nhiệm vụ tại Đồn Biên phòng Đắk Đam, trong những năm 1975 - 1989.
Ga Đà Lạt không chỉ là công trình kiến trúc nổi tiếng của Đà Lạt mà còn là nơi ghi dấu ấn đặc biệt trong lịch sử ngành Đường sắt Việt Nam. Nơi này đã được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 2001. Khi đến Đà Lạt, du khách có thể tìm hiểu thêm những điều độc đáo về Ga Đà Lạt tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng.
Nhắc đến Lâm Đồng, nhiều người thường nghĩ ngay đến Đà Lạt mộng mơ, hay những không gian rộng mở hơn, như đại ngàn hùng vĩ và miền biển xanh cát trắng. Thế nhưng, hành trình khám phá vùng đất này sẽ khó trọn vẹn nếu du khách bỏ qua một điểm đến độc đáo: Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng. Không đơn thuần là nơi trưng bày hiện vật, nơi đây còn là không gian học tập trực quan, nơi những câu chuyện lịch sử - văn hóa được tái hiện sinh động, gần gũi và dễ hiểu. Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng chính là điểm dừng chân thú vị, đem lại nhiều trải nghiệm giá trị, rất đáng để đưa vào hành trình khám phá.
Đầu năm Chăm lịch (khoảng cuối tháng 4 - đầu tháng 5 Dương lịch năm 2026), khắp các làng Chăm ở tỉnh Lâm Đồng đang luân phiên tổ chức Lễ hội Rija Nâgar, người Chăm thường gọi tắt là Jagar. Lễ Rija Nâgar nằm trong hệ thống lễ nghi tín ngưỡng dân gian gắn liền với cộng đồng người Chăm từ lâu đời và đã trở thành một lễ hội dân gian quan trọng trong đời sống tâm linh mở đầu cho một năm Chăm lịch. Đến nay, các làng Chăm vẫn còn lưu giữ và phát huy tốt giá trị truyền thống của lễ hội.
Ấn Độ từ xa xưa được mệnh danh là xứ sở thần thoại, là cái nôi của nhiều nền văn minh và tôn giáo lớn. Trong đó, Hindu giáo nổi bật với hệ thống tín ngưỡng đa dạng, nơi các vị thần, linh vật đan xen, hòa quyện với nhau bởi những câu chuyện thần thoại huyền bí, phản ánh thế giới quan cũng như triết lý sống sâu sắc của con người. Bên cạnh những biểu tượng quen thuộc của các vị thần tối cao như Brahma, Vishnu, Siva..., hay những linh thú nổi tiếng như Nandin, Hamsa, Garuda..., thì ngựa tuy ít được chú ý nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh và nghi lễ Hindu giáo.
Sau ngày thống nhất đất nước, nhạc sĩ Văn Cao lần đầu tiên vô Quy Nhơn, khi nhìn những ngôi tháp Chăm đứng uy nghiêm trên đồi cao mà nhiều người quen gọi tháp Chàm, ông đã xuất thần viết lên những câu thơ:
“Từ trời xanh
Rơi
Vài giọt tháp Chàm”
Những tháp Chăm qua cảm nhận của nhạc sĩ Văn Cao như không được xây lên từ đất mà rơi xuống từ trời xanh là hình ảnh đầy tính biểu tượng của một di sản văn hóa đặc sắc.
Nói đến văn hoá dân gian dân tộc Chăm là phải nói đến nghệ thuật múa, như câu nói: “Cứ có lễ hội là có múa”. Trong một năm, người Chăm có hàng trăm lễ nghi, lễ hội lớn nhỏ diễn ra và hầu như trong các lễ nghi, lễ hội nào cũng có múa dân gian. Trong đó, múa “Đạp lửa”, một trong những điệu múa dân gian đặc sắc trong lễ hội Rija Nưgar của người Chăm tỉnh Lâm Đồng được lưu truyền và thực hành qua bao thế hệ.
Tại khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia, dấu tích Đồn Biên phòng Đắk Đam đến nay vẫn còn lưu lại những hầm hào, công sự và nền móng kiến trúc gắn với một giai đoạn chiến đấu bảo vệ chủ quyền đầy khốc liệt sau năm 1975. Đây không chỉ là chứng tích lịch sử mà còn là nguồn tư liệu có giá trị trong nghiên cứu và giáo dục truyền thống lịch sử địa phương.
Văn hóa Sa Huỳnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1909 bởi nhà khảo cổ học người Pháp M.Vinet tại khu vực Sa Huỳnh (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi). Từ phát hiện ban đầu này, qua quá trình mở rộng khảo sát, hệ thống di tích thuộc văn hóa Sa Huỳnh đã được ghi nhận tại nhiều địa điểm khác nhau ở miền Trung và Nam Trung Bộ Việt Nam, trong đó có Lâm Đồng.
Đà Lạt là đô thị được hình thành trên cao nguyên Lâm Viên từ cuối thế kỷ XIX, nơi hội tụ nhiều cộng đồng cư dân với những sắc thái văn hóa khác nhau. Trong bối cảnh ấy, áo dài - trang phục truyền thống tiêu biểu của phụ nữ Việt Nam đã sớm hiện diện và gắn bó với đời sống sinh hoạt, học tập, lao động cùng nhiều hoạt động của phụ nữ Đà Lạt. Qua thời gian, hình ảnh tà áo dài không chỉ tôn lên vẻ đẹp dịu dàng, thanh lịch của người phụ nữ mà còn phản ánh sự tiếp nối và thích ứng của trang phục truyền thống trong môi trường đô thị cao nguyên.
Qua công tác nghiên cứu, sưu tầm khai quật khảo cổ, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng đã phát hiện nhiều hiện vật thời tiền sử như văn hóa Sa Huỳnh, Đa Kai và nối tiếp Chăm, Raglai, Kơ Ho, Chơ Ro… gồm nhiều chủng loại, loại hình, chất liệu khác nhau. Nổi bật gần đây đã phát hiện 50 hiện vật kim loại (bằng đồng, sắt) tại di chỉ mộ táng Tà Lú, xã Phan Sơn, gồm các công cụ lao động, vũ khí như rìu, dao, lao, kiếm, mũi tên.
Nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của cộng đồng người Mạ ở tỉnh Lâm Đồng. Không chỉ là hoạt động sản xuất phục vụ nhu cầu trang phục và sinh hoạt hằng ngày, nghề dệt còn phản ánh hệ thống tri thức bản địa, cảm quan thẩm mỹ và những giá trị văn hóa truyền thống của tộc người. Trong tiến trình duy trì và phát triển nghề dệt, phụ nữ luôn giữ vai trò trung tâm với tư cách là chủ thể thực hành, người lưu giữ tri thức và là lực lượng quan trọng trong việc truyền dạy nghề cho các thế hệ sau.
Dân tộc Chăm vốn có một nền văn hóa truyền thống từ lâu đời rất phong phú và đặc sắc. Nền văn hóa ấy có sự kế thừa chọn lọc những yếu tố nội sinh và ngoại sinh, đặc biệt trong lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng. Những nghi lễ độc đáo trong tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm Bàlamôn (Ahiér) và người Chăm Bàni (Awal) là cơ sở để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Trong đó, lễ tấu chức thầy vỗ trống Baranưng - Mâduen là nghi lễ quan trọng của người Chăm. Nghi lễ nhằm xin phép các vị thần linh phù hộ độ trì cho thầy vỗ được bình an, học hỏi thông suốt quá trình hành đạo, thành thạo các giai điệu trống Baranưng cùng các bài thánh ca ca ngợi công đức của các vị thần linh mà cộng đồng tôn thờ.
Trong hệ thống hang động vùng Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng, hang C3 - C4 thuộc hệ thống hang động núi lửa Krông Nô, được các nhà địa chất đánh giá là một trong những hang động đẹp và độc đáo bậc nhất. Đây là một hang động có nguồn gốc nguyên sinh, được hình thành trong quá trình phun trào và nguội lạnh của dòng dung nham chảy về phía Bắc và Tây Bắc của miệng núi lửa Nâm B’Lang, cách đây hàng trăm nghìn năm.
Tháng Ba Tây Nguyên, một buổi chiều nắng nhẹ làm hồng thêm đôi má, những làn gió nhẹ như chạm vào con tim thổn thức trong mùa lễ hội, tôi tìm về dưới căn nhà gỗ đơn sơ, mộc mạc, nơi có một người vẫn lặng lẽ miệt mài với những nan tre, sợi lồ ô… Đó là cụ ông Y Brang, một nghệ nhân đan lát người M'Nông, tại xã Krông Nô, tỉnh Lâm Đồng.
Mỗi độ mùa lúa chín vàng trên rẫy, thóc thu đầy bồ là tiếng chiêng tiếng cồng lại ngân vang giòn giã trong mỗi bon làng của người M’Nông, báo hiệu mùa lễ hội đã đến. Người M’Nông gọi đây là “Mùa ăn năm, uống tháng”, thường bắt đầu vào vụ thu hoạch lúa rẫy từ tháng 12 năm cũ và kéo dài đến tháng 3 năm mới Dương lịch. Đây là sinh hoạt văn hóa thường niên đặc sắc của tộc người M’Nông, với rất nhiều lễ hội như lễ sum họp cộng đồng, lễ phát rẫy, lễ cúng cơm mới, lễ kết nghĩa, lễ ăn trâu, lễ đặt tên con, lễ cưới,… Trong đó không thể không nhắc đến Tăm B’lang M’prang Bon (lễ cúng rào bon trồng cây), một lễ hội sum họp cộng đồng lớn nhất của người M’Nông, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào cuối năm 2025.
Núi lửa Nâm B’Lang thuộc xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng, là một trong những thắng cảnh tiêu biểu của vùng Tây Nguyên nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng, gắn liền với hệ thống hang động núi lửa độc đáo và kho tàng truyền thuyết giàu giá trị văn hóa của người M’Nông. Không chỉ mang ý nghĩa địa chất, cảnh quan, Nâm B’Lang còn là không gian tâm linh, biểu tượng cho sự che chở của thần linh đối với cộng đồng cư dân bản địa.
Lâm Đồng là tỉnh miền núi nằm ở phía Nam Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ. Địa hình của tỉnh chủ yếu là các cao nguyên xen kẽ thung lũng, đồi núi và hệ thống sông suối, hồ tự nhiên, hồ thủy lợi phân bố rộng khắp. Trong không gian cao nguyên ấy, nguồn thủy sản nước ngọt giữ vị trí quan trọng trong đời sống của các cộng đồng cư dân. Từ đó hình thành nên hệ thống dụng cụ và phương thức đánh bắt cá phù hợp với từng môi trường nước. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm hằng ngày mà còn phản ánh sự thích ứng linh hoạt của con người với điều kiện tự nhiên đặc thù của địa phương.
Di tích lịch sử quốc gia “Các địa điểm về phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của đồng bào M’nông do N’Trang Lơng lãnh đạo” là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân các dân tộc Tây Nguyên, là niềm tự hào của đồng bào M’nông tỉnh Lâm Đồng. Di tích nay thuộc địa bàn thôn 8, xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng.
Không gian du lịch Lâm Đồng hôm nay không chỉ là miền cao nguyên xanh mát với đồi núi, thác, hồ, những triền thông lộng gió hay Đà Lạt ngàn hoa lãng mạn, mà đã mở rộng hành trình trải nghiệm văn hóa đa sắc màu - nơi núi rừng gặp biển cả, nơi bản sắc bản địa được gìn giữ và kể lại bằng những câu chuyện rất đời. Trong dòng chảy đó, nghề làm gốm Chăm ở làng Bình Đức (xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) hiện lên như một điểm nhấn lặng lẽ nhưng giàu chiều sâu, góp phần làm phong phú thêm bức tranh du lịch văn hóa của Lâm Đồng.
Tọa lạc cạnh tuyến đường Nguyễn Thông nối với Khu du lịch quốc gia Mũi Né nổi tiếng của cả nước, Di tích tháp Pô Sah Inư đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong nước và quốc tế bởi dấu ấn kiến trúc đặc biệt trong dòng chạy lịch sử, văn hóa Chăm.
Dân tộc Chăm tại tỉnh Lâm Đồng sở hữu một nền văn hóa lâu đời rất phong phú và đặc sắc, thể hiện qua tín ngưỡng, tôn giáo, phong tục tập quán và các loại hình nghệ thuật truyền thống. Trong đó, âm nhạc dân gian Chăm giữ vai trò đặc biệt, không chỉ bởi giai điệu độc đáo, cuốn hút mà còn chứa đựng thế giới tâm linh, tri thức và niềm tin sâu sắc của cộng đồng. Âm nhạc gắn liền với các lễ hội truyền thống, nghi lễ tôn giáo và sinh hoạt cộng đồng, trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống tinh thần của người Chăm.
Tây Nguyên, vùng đất ẩn chứa nhiều câu chuyện bất tận về con người và văn hóa, từng được nhà dân tộc học Pháp Jacques Dournes gọi bằng cái tên triều mến: “Miền đất huyền ảo”. Ở đó có những người gắn bó một đời với bon làng và đại ngàn như các cụ già M’nông ở Nam Tây Nguyên, mà chân dung các cụ đã được những nghệ sĩ nhiếp ảnh lưu lại. Những bức chân dung đó không đơn thuần là ảnh nghệ thuật, mà còn là câu chuyện không lời, một di sản sống động mời gọi chúng ta khám phá chiều sâu văn hóa của một dân tộc giàu bản sắc.
Cây trà (Camellia sinensis) từ lâu đã trở thành một trong những cây công nghiệp quan trọng của vùng Tây Nguyên, trong đó tỉnh Lâm Đồng, một trong những trung tâm sản xuất và chế biến trà hàng đầu cả nước.
Hải đăng Kê Gà là một trong những ngọn hải đăng cổ và ấn tượng của Việt Nam. Được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, ngọn đèn biển này đã hơn một thế kỷ miệt mài soi sáng, giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền trên tuyến hàng hải Nam Trung Bộ. Ngày nay, ngọn hải đăng Kê Gà không chỉ đóng vai trò quan trọng trong an toàn hàng hải, mà còn trở thành điểm nhấn độc đáo trong bức tranh du lịch - văn hóa - thiên nhiên của vùng biển cực Nam tỉnh Lâm Đồng.
Cà phê Arabica từ lâu đã là một trong những biểu tượng đặc sắc của nông sản Lâm Đồng, nơi hội tụ những điều kiện tự nhiên hiếm có để tạo nên những hạt cà phê chất lượng hàng đầu Việt Nam. Khác với Robusta, loại cà phê phổ biến lâu đời tại Tây Nguyên, cà phê Arabica mang đến hương vị tinh tế và thanh thoát hơn, với độ chua nhẹ, hương thơm phức hợp và hậu vị ngọt dịu. Chính sự khác biệt ấy đã làm cho Arabica Lâm Đồng trở thành lựa chọn yêu thích của người sành cà phê trong nước và quốc tế.
Tỉnh Lâm Đồng mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận trước đây, đã tạo nên một không gian địa chất - tự nhiên đặc biệt phong phú và đa dạng bậc nhất khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Một trong những nguồn tài nguyên khoáng sản quý, có giá trị kinh tế - kỹ thuật cao, đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp là cao lanh (kaolin).
Khi nhắc đến Đà Lạt, người ta thường nghĩ đến những rừng thông xanh ngắt, khí hậu lành lạnh, sương mù giăng lối đầy chất thơ. Tuy nhiên, Đà Lạt không chỉ đẹp vì thiên nhiên, mà còn được định hình bởi di sản kiến trúc Pháp, từ những nhà ga, trường học, nhà thờ đến các dinh thự cổ kính nằm trên các triền đồi thơ mộng. Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, câu chuyện về kiến trúc Pháp tại Đà Lạt được nhắc lại như một sự gợi nhớ về những lớp ký ức đã tạo nên dáng hình Đà Lạt hơn một thế kỷ qua.
Lâm Đồng hiện có 49 dân tộc cùng sinh sống và mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng, góp phần tạo nên tính đa dạng, phong phú trong không gian văn hóa chung của tỉnh. Tuy nhiên, tác động của sự phát triển kinh tế, sự giao thoa văn hóa đã làm cho các giá trị văn hóa truyền thống của nhiều dân tộc có nguy cơ bị mai một. Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng luôn nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của địa phương, nhất là giá trị di sản văn hóa của 3 dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời: Kơ Ho, Mạ và Churu.
Với người dân tộc thiểu số Tây Nguyên nói chung và người Kơ Ho ở Lâm Đồng nói riêng, cây nêu không chỉ là biểu tượng của sự sống, sự kết nối giữa con người với trời đất, với các vị thần linh (Yàng), mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, nơi gửi gắm những ước mơ, khát vọng hòa hợp với thiên nhiên, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp và bình yên.
Tại Đà Lạt, có một nơi hiện lưu giữ những dấu tích về một gia thế đặc biệt giữa dòng chảy đầy biến động của lịch sử Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX. Đó chính là dinh thự Nguyễn Hữu Hào, về sau thường gọi là cung Nam Phương Hoàng hậu (hiện tọa lạc trong khuôn viên Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng). Nam Phương Hoàng hậu vốn xuất thân trong một gia đình Công giáo, gia tộc có những đại điền chủ giàu có bậc nhất xứ Nam kỳ vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX. Bà là con gái của ông Nguyễn Hữu Hào và bà Lê Thị Bình. Ông ngoại của bà là đại phú hào Lê Phát Đạt (tên khai sinh là Lê Nhứt Sĩ, thường được gọi là Huyện Sĩ), được xem là một trong những người giàu có của xứ Nam Kỳ như câu vè: “Nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa”.
Nền văn hóa Chăm vô cùng rực rỡ, góp phần tạo nên bức tranh đa sắc màu văn hóa của đại gia đình 54 dân tộc Việt Nam. Trong đó, Ariya là một loại hình văn học dân gian thuộc thể loại thơ ca chứa đựng nhiều nội dung phong phú, đa dạng và đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo của người Chăm.
Nam Phương Hoàng hậu không chỉ được biết đến với vai trò là người vợ chính thức duy nhất của vua Bảo Đại, mà còn được lịch sử ghi nhận là vị Hoàng hậu mẫu mực, hiền thục, là biểu tượng của đức hạnh, của người có tấm lòng yêu nước, thương dân.
Di tích Khảo cổ Cát Tiên, hay thường gọi “Thánh địa Cát Tiên” là một biểu tượng hiếm có về sự giao thoa giữa khảo cổ học, tín ngưỡng cổ đại và đời sống tâm linh đương đại. Để phát huy hết tiềm năng di sản này, cần có cách tiếp cận đa ngành, tích hợp giữa bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục và phát triển du lịch, mà trọng tâm là con người và trải nghiệm tinh thần. Khi đó, Thánh địa Cát Tiên không chỉ là một “địa chỉ khảo cổ”, mà còn trở thành một vùng linh địa sống động, kết nối quá khứ - hiện tại - tương lai trong dòng chảy văn hóa Việt nam.
Trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, mỗi dân tộc đều có những lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa riêng, thể hiện tín ngưỡng, phong tục và đời sống sinh hoạt của dân tộc đó. Các lễ hội này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối cộng đồng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Lễ hội Katê là lễ hội đặc sắc, là ngày Tết với nhiều ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Chăm. Tại tỉnh Lâm Đồng, Lễ hội Katê được tổ chức trang trọng tại Di tích tháp Pô Sah Inư (khu phố 5, phường Phú Thủy).
Đến nay, tỉnh Lâm Đồng có 3 hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia, gồm Linga vàng Po Dam, Đàn đá Đắk Sơn và Tượng Avalokitesvara Bắc Bình. Các hiện vật này hiện đang được bảo quản, trưng bày và giới thiệu tại hai cơ sở của Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng: Bảo tàng Bình Thuận và Bảo tàng Đắc Nông.
Với người Việt ở đồng bằng, thì “Con trâu là đầu cơ nghiệp”. Còn với đồng bào Tây Nguyên, thì con trâu là vật hiến sinh dâng cúng Yàng và các thần linh. Nhắc đến Lâm Đồng, nhiều người đã quen với địa danh Lang Biang, nhưng không phải ai cũng biết tên gọi này còn gắn liền với tên một giống trâu quý của người dân tộc thiểu số địa phương từ lâu đời. Đây là giống trâu thường được chọn làm vật hiến sinh trong nghi lễ đâm trâu của người Kơ Ho: trâu Lang Biang.
Theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025, tỉnh Lâm Đồng được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh: Lâm Đồng (cũ), Đắk Nông và Bình Thuận. Sau khi sắp xếp, tỉnh Lâm Đồng có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 103 xã, 20 phường và 1 đặc khu. Đà Lạt giờ không còn là thành phố, một địa danh đã trở nên nổi tiếng và thân thuộc với nhiều người, nay gắn liền với tên của 5 phường mới. Dù vậy, những giá trị văn hóa - lịch sử của “Thành phố mộng mơ”, “Thành phố ngàn thông”, “Thành phố Festival Hoa”…, với thông reo, sương khói, đường hoa…, vẫn sẽ còn mãi nơi đây, tiếp tục được bảo tồn và phát huy giá trị trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Theo Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025, từ ngày 01/7/2025, tỉnh Lâm Đồng (mới) hợp nhất giữa Lâm Đồng (cũ) với Đắk Nông, Bình Thuận sẽ có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 103 xã, 20 phường và 1 đặc khu. Trong đó có 99 xã, 20 phường, 1 đặc khu hình thành sau sắp xếp, thực hiện đổi tên và 4 xã không thực hiện sắp xếp.
Bên những cánh rừng xanh bát ngát của vùng đất Nam Tây Nguyên, các dân tộc anh em cùng sinh sống hòa thuận đã tạo nên sự đa dạng, độc đáo về văn hóa. Trong đó, người Mạ sở hữu và mang đến những nét văn hóa“độc bản” từ trang phục thổ cẩm, nghề thủ công truyền thống, đến các lễ hội mang đậm tính thiêng như lễ mừng lúa mới, lễ cúng nhà mới… Đặc biệt, căn nhà sàn truyền thống là một biểu tượng đặc trưng, không chỉ lưu giữ đời sống thường nhật mà còn cả linh hồn, phong tục và thế giới quan của người Mạ.
Đến với Bảo tàng Lâm Đồng - một điểm đến ấn tượng và ý nghĩa tại Đà Lạt, công chúng sẽ có dịp tham cung Nam Phương Hoàng hậu, nơi lưu giữ và trưng bày những hiện vật, tư liệu quý về Nam Phương Hoàng hậu và gia đình của bà. Tại đây, quý khách sẽ được tìm hiểu về năm người con của Hoàng hậu Nam Phương.
Trong không gian trưng bày “Thiên nhiên Lâm Đồng”, mẫu vật chim Hồng hoàng (Buceros Bicornis) là một trong những điểm nhấn nổi bật, tái hiện bức tranh sinh thái rừng già nhiệt đới một cách sinh động và khoa học. Đây là loài chim lớn quý hiếm, gắn liền với những cánh rừng nguyên sinh vùng Đông Nam Á, mang giá trị sinh học, văn hóa cũng như bảo tồn rất cao. Việc trưng bày mẫu vật này tại Bảo tàng Lâm Đồng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về đa dạng sinh học và những nỗ lực bảo vệ các loài động vật hoang dã đang có nguy cơ bị đe dọa.
“Tương lai của bảo tàng trong cộng đồng đang thay đổi nhanh chóng” (The Future of Museums in Rapidly Changing Communities), là chủ đề được Hội đồng Bảo tàng Quốc tế (ICOM) lựa chọn nhân Kỷ niệm 48 năm ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5/1977 – 18/5/2025). Đây là dịp để Bảo tàng Lâm Đồng cùng bảo tàng trên cả nước nhìn nhận lại việc thích ứng và đưa cộng đồng vượt qua những biến đổi như vũ bão của xã hội, công nghệ và môi trường.
Trong dòng chảy âm thầm của lịch sử đô thị cao nguyên, mỗi hiện vật được sưu tầm và lưu giữ tại Bảo tàng Lâm Đồng đều ẩn chứa một câu chuyện, đôi khi là lời thủ thỉ của thời gian, đôi khi là bản tình ca hoài niệm về một thời đã qua. Chiếc lò sưởi gang cổ Godin hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lâm Đồng là một minh chứng sống động như thế.
Ngày 11/4/2025, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương đã ký quyết định số 1000/QĐ-BVHTTDL ban hành Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của người làm công tác di sản văn hóa. Quy tắc gồm 3 chương với 10 điều, gồm: Chương I - Mục đích, phạm vi, đối tượng (từ Điều 1 đến Điều 2); Chương II - Quy tắc ứng xử (từ Điều 3 đến Điều 8); Chương III - Tổ chức thực hiện (từ Điều 9 đến Điều 10).
Đà Lạt - thành phố ngàn hoa trên cao nguyên Lâm Viên với độ cao trung bình 1.500m, từ lâu đã là điểm đến hấp dẫn của du khách nhờ điều kiện tự nhiên ưu việt, khí hậu mát mẻ quanh năm, nhiều cảnh sắc thiên nhiên hữu tình, là biểu tượng giao hòa giữa thiên nhiên kỳ diệu và nét văn hóa độc đáo. Những kiến trúc cổ kính, những cung đường ngập tràn chất thơ theo thời gian đã góp phần tạo nên bản sắc riêng cho thành phố này. Đây chính là nguồn tài nguyên quý giá mà Đà Lạt có thể tận dụng và phát triển du lịch bền vững.
Tiến trình hội nhập toàn cầu hóa hiện nay, cùng với chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước đã tạo nhiều động lực phát triển kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội. Cơ hội giao lưu hợp tác, liên kết mở rộng, xu hướng ứng dụng tiến bộ của khoa học công nghệ trong xã hội gia tăng, nhu cầu hưởng thụ văn hoá, giải trí của người dân ngày càng cao. Hiện nay, Bảo tàng Lâm Đồng phải cạnh tranh với nhiều khu, điểm tham quan, du lịch và các loại hình dịch vụ khác để thu hút khách tham quan. Do đó, việc đổi mới hình thức hoạt động, nâng cao chất lượng phục vụ là nhiệm vụ cần thiết, cấp bách, góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hoá dân tộc và đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra trong giai đoạn hiện nay.
(Chinhphu.vn) - Nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 - 03/02/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết với tiêu đề "RẠNG RỠ VIỆT NAM". Cổng TTĐT Chính phủ trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết.
Việt Nam là một trong những nước có tính đa dạng sinh học vào hàng cao của thế giới, với khoảng 20.000 loài thực vật, 3.000 loài cá, hơn 1.000 loài chim và hơn 300 loài thú. Tuy nhiên, nhiều loài động vật và thực vật ở Việt Nam lại đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, trong đó có loài cây Cẩm lai. Đây là một trong những loài cây đặc hữu của Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng, đã được xếp hạng ở mức độ nguy cấp (EN) trong Sách đỏ Việt Nam (2007) và Sách đỏ thế giới (IUCN, 2012). Công chúng có thể dễ dàng tiếp cận và tìm hiểu nhiều thông tin bổ ích về cây Cẩm lai tại Bảo tàng Lâm Đồng.
Du sam là loài cây có giá trị cao về khoa học và kinh tế, đã được Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN, 2001) xếp vào nhóm loài rất nguy cấp (VU A1cd) và được xếp vào nhóm thực vật nguy cấp (EN) cần được bảo vệ nghiêm ngặt trong Sách đỏ Việt Nam năm 2007. Để góp phần tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho cộng đồng trong việc bảo vệ và nhân rộng loài Du sam quý hiếm, Bảo tàng Lâm Đồng đã thường trực trưng bày các hình ảnh, mẫu vật và tư liệu về loài cây này để du khách dễ dàng tham quan, tìm hiểu và nghiên cứu.
Trước thực trạng nhiều di tích, hiện vật khảo cổ bị tàn phá, xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí rơi vào tình trạng lãng quên, cần thiết phải xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa nói chung và di tích nói riêng trên nền tảng công nghệ số. Trong tháng 10/2024, tại Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ phối hợp với Trung tâm Văn hóa Châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO tại Nara Nhật Bản (ACCU) đã tổ chức khóa tập huấn phương pháp số hoá 3D cho di tích.
Đến với Đà Lạt vào tháng Mười một hàng năm, du khách sẽ cảm nhận đất trời cao nguyên chuyển mình sang đông, được đắm mình trong những làn gió lạnh cùng sắc vàng rực rỡ của hoa Dã quỳ trên những đồi thông xanh mướt, bên dòng suối trong veo, hay trên những con đường quanh co ẩn hiện trong làn sương.
Mong muốn trở thành địa điểm tham quan không thể bỏ lỡ của du khách, Bảo tàng Lâm Đồng và các bảo tàng trong nước đã không ngừng nỗ lực thay đổi suy nghĩ của công chúng về sự “khô cứng” của bảo tàng, để khoác lên mình chiếc áo mới thông qua việc đa dạng hóa các trải nghiệm. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ số đã tạo ra bước ngoặt, đáo ứng xu thế phát triển và thu hút công chúng.
Tây Nguyên vốn được xem là “cái nôi” của các loài cây lá kim và có tính đa dạng xếp thứ hai của Việt Nam. Các loài cây lá kim có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng, hầu hết có giá trị kinh tế, khoa học cao, nhiều loại còn là nguồn dược liệu quý. Tuy nhiên, chúng đang bị đe dọa tuyệt chủng bởi sự khai thác quá mức và mất dần môi trường sống, trong đó có loài Đỉnh tùng. Khi đến Đà Lạt, công chúng có thể tìm hiểu về loài cây quý hiếm này tại Bảo tàng Lâm Đồng.
Cách đây 125 năm (vào năm 1899), tỉnh Đồng Nai Thượng, một đơn vị hành chính trên miền cao nguyên Langbiang đã ra đời. Từ đây, giữa miền sơn cước hoang vu bắt đầu chứng kiến sự đổi thay. Những hệ thống hạ tầng cơ sở đầu tiên như đường xá, nhà cửa và các công trình đã dần được đầu tư xây dựng, phác thảo bước đầu cho một đô thị nghỉ dưỡng tương lai của người Pháp trên cao nguyên Langbiang.
Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên - niềm tự hào về vùng đất cổ Lâm Đồng chính thức góp mặt trong Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Lâm Đồng dành cho học sinh lớp 7.
Bảo tàng Lâm Đồng là nơi lưu giữ những ký ức lịch sử, văn hóa qua hơn 12.000 hiện vật với nhiều sưu tập hiện vật độc đáo, quý hiếm và nhiều hình ảnh, tư liệu đa dạng về chủ đề. Lượt khách tham quan Bảo tàng Lâm Đồng tăng qua từng năm, nhờ sự chủ động đổi mới, sáng tạo, không ngừng học hỏi của đội ngũ cán bộ, viên chức của đơn vị và nhu cầu tham quan, nghiên cứu, học tập, trải nghiệm của công chúng. Cuốn sổ cảm tưởng được Bảo tàng Lâm Đồng đặt trang trọng tại tiền sảnh của nhà trưng bày đã ghi lại nhiều cảm tưởng, ý kiến đóng góp. Đây là nguồn thông tin quý giá để kịp thời nắm bắt nguyện vọng, nhu cầu hưởng thụ văn hóa của công chúng, phấn đấu đưa Bảo tàng Lâm Đồng trở thành địa chỉ du lịch - văn hóa hấp dẫn.
Ngược dòng thời gian về những ngày mùa Thu lịch sử năm 1945, sau khi giành chính quyền thành công, góp phần cùng cả nước mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, nhân dân Đà Lạt lại phải bước vào cuộc kháng chiến chống lại các thế lực ngoại xâm âm mưu trở lại xâm chiếm nước ta. Trong tình thế khó khăn vào cuối năm 1945 - đầu năm 1946, quân dân Đà Lạt đã kiên cường chiến đấu vì nền độc lập, tự do của đất nước.
Trong những năm qua, Bảo tàng Lâm Đồng đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, từ trưng bày, triển lãm đến các hoạt động khảo sát, điền dã, sưu tầm nhằm bảo tồn và phát huy tối đa những giá trị văn hóa nói chung và Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên nói riêng. Qua đó, mong muốn góp sức mình cùng địa phương và ngành Văn hóa chung tay tôn vinh và lan tỏa giá trị những di sản văn hóa nước nhà tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước.
Nước ta có 6 loài thông phân bố tự nhiên thì Lâm Đồng đã có 5 loài (Thông tre lá dài, Thông hai lá dẹt, Thông ba lá, Thông năm lá và Thông đỏ). Vì thế, Lâm Đồng còn được mệnh danh là “Chiếc nôi của cây thông”. Khi đến Đà Lạt, Bảo tàng Lâm Đồng chính là điểm đến thú vị sẽ cung cấp cho du khách những thông tin hữu ích về các loài thông, đặc biệt là Thông hai lá dẹt chỉ duy nhất có ở Việt Nam. Nhà trưng bày chính của Bảo tàng Lâm Đồng thường trực trưng bày các mẫu vật gỗ, lá và quả của Thông hai lá dẹt, giúp du khách có thêm những thông tin bổ ích và nhìn nhận trực quan về loài thông này.
Trong thế giới các vị thần Hindu giáo, mỗi thần sẽ sử dụng một linh vật cưỡi khác nhau: Thần Brahma cưỡi ngỗng Hamsa, thần Shiva cưỡi bò Nandi, thần Vishnu cưỡi chim Garuda, thần Ganesa cưỡi chuột Mushika,… Trong số các linh vật cưỡi của các thần, chim thần Garuda của thần Vishnu khá ấn tượng với hình ảnh độc đáo của cơ thể nửa người nửa chim. Hình ảnh chim thần Garuda cũng đã xuất hiện trên các hiện vật vàng tìm thấy ở Di tích Khảo cổ Cát Tiên.
Bảo tàng Lâm Đồng hiện đang lưu giữ và bảo quản nhiều hiện vật dệt của các dân tộc thiểu số sinh sống tại Lâm Đồng, như Cơ ho, Mạ, Chu ru, Thái, M’Nông, H’Mông, Hoa, Ba na, Ê đê, Jrai… Trong đó, hiện vật dệt của dân tộc Cơ ho chiếm số lượng nhiều và nổi trội hơn, với nhiều hoa văn đẹp và đặc sắc.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Việt Nam là một trong những cuộc cách mạng điển hình nhất của thế kỷ XX. Cách mạng Tháng Tám thành công đã phá bỏ gần một thế kỷ thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật và hàng nghìn năm của chế độ quân chủ, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc - kỷ nguyên độc lập, tự do và đi lên chủ nghĩa xã hội. Thời gian càng lùi xa, chúng ta càng thấy rõ những dấu ấn và vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự kiện mang tầm vóc vĩ đại này.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã phá bỏ xiềng xích của chế độ thực dân - phong kiến, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. Thực tế lịch sử khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng là yếu tố quyết định thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Tính đến năm học 2023 - 2024, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng đã biên soạn và đưa vào giảng dạy tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Lâm Đồng các lớp 1, 2, 3, 6, 7 và 10. Năm học 2024 - 2025, tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Lâm Đồng các lớp 4, 8 và 11 sẽ tiếp tục được đưa vào giảng dạy. Đặc biệt, Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt đã chính thức được đưa vào Chủ đề 4 của “Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Lâm Đồng - Lớp 4”.
Thần thoại của Ấn Độ về sự khuấy động đại dương (khuấy biển sữa) kể lại câu chuyện về các vị thần (chư thiên và á thần), cùng những nghi lễ hiến tế, các linh vật theo triết lý Ấn Độ giáo. Ngày nay, chúng ta có thể thấy nhiều hình ảnh, hiện vật, các kiến trúc đền tháp cổ xưa, hay cả trong nghệ thuật tạo hình hiện đại của các nước Đông Nam Á, trong đó có mô típ trang trí tại các ngôi chùa Khmer ở miền Nam Việt Nam liên quan đến thần thoại này. Tại Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, nơi mà các nhà nghiên cứu cho rằng, từ cách đây hơn ngàn năm từng là vùng thánh địa của các cư dân chịu ảnh hưởng của Ấn Độ giáo, cũng xuất lộ những hình ảnh các vị thần và linh vật liên quan đến thần thoại khuấy biển sữa. Bài tổng hợp tư liệu dưới đây giúp chúng ta cùng tìm hiểu về thần thoại này.
Sau hơn 130 năm hình thành và phát triển, Đà Lạt từ một vùng đất hoang sơ đã vươn mình đạt nhiều thành tựu quan trọng, trở thành đô thị loại I, tỉnh lỵ của Lâm Đồng. Đà Lạt hiện là một thành phố du lịch nổi tiếng, sở hữu hệ thống di sản độc đáo từ cảnh quan thiên nhiên, đến các công trình kiến trúc, sự hòa quyện văn hóa các dân tộc Tây Nguyên với văn hóa phương Tây và các vùng miền trong nước. Đà Lạt đang hướng đến xây dựng thành phố thông minh, trở thành trung tâm du lịch của khu vực Đông Nam Á vào năm 2030 và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2045. Bảo tàng Lâm Đồng hiện đang lưu giữ nhiều tư liệu, hình ảnh, hiện vật về Đà Lạt có thể giúp công chúng thỏa sức khám phá.
Lâm Đồng là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc sống lâu đời trên vùng đất Nam Tây Nguyên. Nếu người Mạ và người Cơ Ho được biết đến với nghề truyền thống dệt vải, thì người Churu nổi tiếng với nghề truyền thống làm trang sức bạc và làm gốm. Trong đó, nghề làm gốm tuy kỹ thuật chế tác còn thô sơ, nhưng người Chu Ru luôn quan tâm đến kỹ thuật làm phôi gốm, nên các sản phẩm gốm của họ rất bền và đẹp.
Di tích khảo cổ Cát Tiên chịu ảnh hưởng của Hindu giáo Ấn Độ nên các kiến trúc và biểu tượng thờ của đạo Hindu thể hiện khá phổ biến ở đây, như: Linga - Yoni, tượng Ganesa, Uma, các mảnh vàng dập nổi hoặc khắc chìm hình các vị thần Ấn giáo cũng được thể hiện khá rõ nét.
Khi tới du lịch Đà Lạt, có một địa điểm rất thơ mộng nằm giữa lòng trung tâm thành phố vô cùng quen thuộc đối với mọi du khách. Đó chính là hồ Xuân Hương, một trong những điểm sáng trên bản đồ du lịch Đà Lạt, được ví như trái tim, hay là viên ngọc xanh giữa trung tâm thành phố Đà Lạt ngàn hoa.
Kể từ sự kiện thi công đắp đập nước ngăn dòng suối Cam Ly vào năm 1919 cho đến nay, hồ Xuân Hương đã bước sang tuổi thứ 105. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, hồ được xem như một chứng nhân lịch sử của những bước phát triển, những đổi thay của thành phố cao nguyên này.
Bảo tàng, di tích là những nơi bảo tồn, trưng bày và phát huy giá trị của di sản văn hóa, giúp chúng ta tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển, tạo nên những đặc trưng văn hóa của một vùng đất. Bảo tàng như một không gian thu nhỏ, hội tụ khá đầy đủ quá trình phát triển lịch sử, văn hóa, kinh tế, xã hội của một địa phương. Với mong muốn giới thiệu, quảng bá hoạt động của Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên đến với đông đảo công chúng, thu hút ngày càng nhiều khách tham quan, Bảo tàng Lâm Đồng đẩy mạnh xây dựng nhiều chương trình hoạt động giáo dục, trải nghiệm để khách tham quan, nhất là giới trẻ có nhiều lựa chọn.
Ngày 22/4 hàng năm, người dân Nga nói riêng và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới nói chung đều dành những cảm xúc thiêng liêng để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao to lớn của nhà tư tưởng vĩ đại, người thầy của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thế giới - Vơlađimia Ilich Lênin.
49 năm trước, vào 08 giờ 20 phút, ngày 03 tháng 4 năm 1975, cờ Giải phóng tung bay trên Tòa Hành chính Đà Lạt - Tuyên Đức, đánh dấu thời khắc lịch sử Đà Lạt được hoàn toàn giải phóng, góp phần to lớn vào chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975.
Trong Hindu giáo, nữ thần Lakshmi tượng trưng cho sắc đẹp, hiện thân của thịnh vượng và hạnh phúc. Trong quá trình tiếp biến văn hóa, nữ thần Lakshmi chính là Cát Tường Thiên Nữ (hay còn có các tên khác là Công Đức Thiên, Thiện Nữ Thiên) của Phật giáo. Bà được các tín đồ Hindu giáo, Phật giáo yêu mến và thờ cúng rộng rãi, tin rằng nữ thần sẽ ban phước lành cho những ai mộ đạo và tùy nhân duyên mỗi người mà sẽ được bà ban cho của cải nhiều hay ít. Tại di tích khảo cổ Cát Tiên, hình ảnh nữ thần Lakshmi được thể hiện khá đa dạng trên các hiện vật vàng.
Với 130 năm hình thành và phát triển, từ một vùng đất hoang sơ đến thành phố du lịch Đà Lạt nổi tiếng, du khách bốn phương về đây không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của xứ sở thơ mộng, được hoà mình với thiên nhiên trong lành, chiêm ngưỡng những ngôi biệt thự cổ kính mang đầy hoài niệm về một “tiểu Paris”..., mà còn được trải nghiệm nhiều loại hình dịch vụ du lịchmang đậm đặc trưng Đà Lạt. Trong đó, dạo một vòng xe ngựa dọc hồ Xuân Hương là ưu tiên lựa chọn của nhiều du khách. Bởi ngồi xe ngựa, nghe tiếng vó ngựa lóc cóc, gợi nhớ một phương tiện đi lại hiền hòa gắn liền với thành phố Đà Lạt mộng mơ.
Thành phố Đà Lạt thường được gọi với những tên khác như thành phố mộng mơ, thành phố ngàn hoa, thành phố tình yêu... và là một trong những thiên đường du lịch, nghĩ dưỡng ở Việt Nam. Năm nay, Đà Lạt kỷ niệm 130 năm hình thành và phát triển (1893 - 2023). Vậy tên gọi Đà Lạt bắt nguồn từ đâu và có từ khi nào? Dựa theo những tài liệu có được, bài viết sẽ hé lộ một phần về nguồn gốc của tên gọi Đà Lạt.
Lâm Đồng là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc anh em, với số liệu thống kê mới nhất gồm 47 dân tộc. Trong đó, ba dân tộc sinh sống lâu đời tại Lâm Đồng là Cơ Ho, Mạ và Churu. Đối với người Cơ Ho ở Tây Nguyên nói chung và người Cơ Ho ở Lâm Đồng nói riêng thì nghề dệt thổ cẩm đóng vai trò rất quan trọng và là một nét văn hóa độc đáo.
Di sản Văn hóa Việt Nam là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta.
Khi văn hóa Ấn Độ ngày càng phát triển mạnh mẽ và lan tỏa vượt biên giới, Hindu giáo cũng được truyền bá sâu rộng sang các nước Nam Á và Đông Nam Á. Tuy là tôn giáo mới du nhập, nhưng với giáo lý, giới luật và hệ thống thần linh đa dạng đã góp phần giúp Hindu giáo ảnh hưởng sâu sắc, dần trở thành quốc giáo của một số quốc gia cổ đại vùng Đông Nam Á.
Ấn Độ là quốc gia rộng lớn với một nền văn hóa lâu đời và đặc sắc, nơi phát tích của nhiều tôn giáo lớn trên thế giới. Từ thời xa xưa, người ta đã xem Ấn Độ là xứ sở thần kỳ, với thế giới của vô vàn thần linh, từ những vị thần mang hình dáng người, đến những vị thần mang hình dáng các loài vật, như bò, ngựa, heo rừng, ngỗng, rùa, cá… Hình ảnh các vị thần đã vượt cả thời gian, không gian để ảnh hưởng đến văn hóa, trở nên quen thuộc trong tôn giáo, tín ngưỡng của các dân tộc Đông Nam Á. Trong đó, hình ảnh rắn thần Nagar có mặt ở nhiều kiến trúc tôn giáo tại Việt Nam và cũng đã xuất hiện trên hiện vật tại Di tích Khảo cổ Cát Tiên.
Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay, việc ứng dụng công nghệ 4.0 ngày càng được chú trọng và có vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh đời sống, xã hội. Đối với lĩnh vực bảo tàng, công nghệ thông tin tác động mạnh mẽ đến các hoạt động, đặc biệt là công tác lưu trữ và quảng bá giá trị di sản văn hóa. Việc tìm tòi hướng đi mới mang tính đột phá, phù hợp với xu thế hiện nay, đã và đang trở thành mục tiêu mà Bảo tàng Lâm Đồng hướng đến.
Nằm trên cao nguyên Langbian với khí hậu mát mẻ, trong lành, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, có nhiều giá trị di sản văn hóa, thành phố Đà Lạt luôn là điểm đến lý tưởng của du khách trong và ngoài nước. Trên những cung đường đến Đà Lạt, du khách sẽ được tận mắt thưởng ngoạn những cánh rừng thông xanh ngát, quyến rũ, làm say đắm lòng người. Loài thông đặc hữu ở Đà Lạt chính là Thông ba lá - một món quà quý giá của thiên nhiên dành tặng nơi này.
Tại Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên, cho đến đợt khai quật năm 2020, các nhà khảo cổ học mới phát hiện được tượng bò thần Nandi bằng đá. Trong những đợt khai quật trước đây, hình ảnh thần Nandi chỉ hiện diện ít ỏi trên các lá vàng (tiếu tượng) được bài trí trong các hố thờ…
Di tích khảo cổ Cát Tiên thuộc thôn 1 – xã Quảng Ngãi – huyện Cát Tiên – tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện được hàng chục cuộc khai quật lớn nhỏ xuyên suốt từ khi phát hiện cho đến nay. Hơn một ngàn hiện vật đã được phát hiện. Mỗi một hiện vật mang một ý nghĩa, một câu chuyện khác nhau. Trong số những hiện vật đã phát hiện, tôi có ấn tượng rất lạ với tượng thần Ganesa không chỉ bởi hình thức thể hiện bên ngoài lạ mắt mà còn là câu chuyện thú vị về nguồn gốc vị thần này.
Di tích khảo cổ Cát Tiên được phát hiện từ những thập niên 80 của thế kỷ XX. Đây được coi là một phát hiện lớn của khảo cổ học Việt Nam nói chung và của tỉnh Lâm Đồng nói riêng. Di tích này chịu ảnh hưởng của đạo Hindu (Ấn Độ) khá sâu sắc.
Hân hạnh chào đón Quý khách đến tham quan, trải nghiệm tại Thánh địa Cát Tiên – một điểm sinh hoạt tôn giáo của người xưa – Hindu giáo. Thánh địa Cát Tiên nằm trên một địa thế gọi là “Tựa sơn nghinh thủy”. Phía bắc của Thánh địa là dãy núi hình cánh cung ôm trọn như vòng tay mẹ. Phía nam là dòng sông Đồng Nai êm đềm, mát mẻ uốn lượn vây quanh.
Bảo tàng là một thiết chế xã hội khá đặc biệt, ra đời và phát triển mang tính lịch sử khi xã hội loài người đã có sự phân chia giai cấp và hình thành nhà nước.
Lửa là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng trong đời sống loài người. Đối với người Mạ sinh sống lâu đời ở Lâm Đồng, lửa còn là một vị thần linh và bếp lửa là hình ảnh đặc trưng, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của họ. Chúng ta có thể tìm hiểu nhiều nội dung hấp dẫn, độc đáo xoay quanh bếp lửa người Mạ trong không gian trưng bày tại Bảo tàng Lâm Đồng.
Người Churu sinh sống lâu đời ở tỉnh Lâm Đồng, tập trung chủ yếu ở các huyện Đơn Dương và Đức Trọng, nơi giáp ranh với hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận. Tuy là một cộng đồng không lớn, dân số khoảng 20.000 người, nhưng đời sống văn hóa của người Churu khá phong phú, đa dạng qua phong tục - tập quán, các lễ hội truyền thống, những quan niệm về y phục, trang sức… Đặc biệt, trang sức bạc trong đời sống người Churu thể hiện nhiều giá trị văn hóa rất độc đáo.
Di tích khảo cổ Cát Tiên thuộc thôn 1 xã Quảng Ngãi, huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng, cách quốc lộ 20 (tuyến đường từ Đà Lạt đi Thành phố Hồ Chí Minh) đoạn ngã ba Madaguoi khoảng 33km. Đây là quần thể kiến trúc được phát hiện vào những năm cuối thế kỷ XX. Trải qua nhiều cuộc khai quật, diện mạo của di tích ngày càng hiện lên rõ nét. Tuy nhiên, những bí ẩn về miền đất này vẫn kích thích sự tò mò rất nhiều nhà nghiên cứu và những du khách yêu du lịch khám phá.
Ấn Độ là một quốc gia Nam Á, nơi có nền văn hóa cổ xưa của nhân loại, là quê hương của các tôn giáo lớn: Balamon giáo (Brahmanism hay Hindu), Phật giáo. Balamon giáo được hình thành ở Ấn Độ khoảng 1.500 năm TCN. Đây là một tôn giáo chủ trương thờ đa thần, tam vị nhất thể là Brahma - Visnu - Siva trong thế giới của các thần linh (Madala) với nhiều vị thần khác nhau. Kinh thánh của đạo Balamon được viết bằng chữ Sanskrit. Bộ kinh Veda đã nêu lên tư tưởng chuyển đổi từ đa thần sang nhất thần, tin vào một đấng thượng đế tối cao sáng tạo ra vũ trụ, vị thần toàn năng siêu việt đó là Brahma.
Tỉnh Lâm Đồng hiện có trên 40 dân tộc anh em cùng sinh sống. Trong đó, các dân tộc bản địa Mạ, Kơ Ho, Chu Ru chiếm khoảng 17% dân số, người Kinh chiếm khoảng hơn 70%, còn lại là các dân tộc khác đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong cả nước. Trong quá trình sinh sống, văn hóa của cư dân các vùng miền đã có sự giao thoa, hòa quyện với văn hóa của các dân tộc bản địa gốc Tây Nguyên, làm cho Lâm Đồng có nền văn hóa đặc sắc, đa dạng, phong phú và mang đậm sắc thái riêng.
Sự phát triển vượt bậc của đời sống kinh tế trong giai đoạn hiện nay có sự đóng góp quan trọng của marketing. Cùng với đời sống kinh tế được nâng cao, những vấn đề liên quan đến văn hóa - xã hội cũng phát triển tỷ lệ thuận. Do đó, bảo tàng là nơi lưu giữ, tuyên truyền, giáo dục, giới thiệu những nét đặc trưng văn hóa, lịch sử của địa phương đến với công chúng đang ngày càng được xã hội quan tâm, không thể không quan tâm đến marketting.
Tại Điều 2, Chương I của Luật Giáo dục năm 2019, mục tiêu giáo dục được xác định là: “Phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”. Để thực hiện được mục tiêu này cần có những đổi mới trong chương trình giáo dục, trong đó cần thiết phải áp dụng mô hình giáo dục trải nghiệm vào trường học.
Ngay sau khi đất nước độc lập, thống nhất, công tác bảo tồn, bảo tàng ở Lâm Đồng đã được lãnh đạo tỉnh quan tâm. Tháng 8 năm 1975, bộ phận Bảo tồn - Bảo tàng được thành lập, trực thuộc Thành ủy Đà Lạt, với nhiệm vụ sưu tầm, gìn giữ và bảo quản những hiện vật, tư liệu có giá trị lịch sử, văn hóa của tỉnh. Trải qua 46 năm hình thành và phát triển, Bảo tàng Lâm Đồng luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị và nhiều lần được nhận bằng khen của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch), của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng.
Bảo tàng Lâm Đồng hiện nay đang quản lý và khai thác hai di tích: Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt và Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát tiên. Hai di tích với tính chất, quy mô khác nhau, nằm ở 2 vị trí cách xa nhau gần 200 km, có giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa, chính trị rất cần được quan tâm bảo tồn và phát huy giá trị.
Trong những năm qua, nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, việc tổ chức các cuộc triển lãm, trưng bày chuyên đề ngày càng được quan tâm. Đồng thời, các phòng truyền thống từ tỉnh, thành phố đến các ngành, địa phương, cơ sở cũng được chú trọng xây dựng. Do đó, vị trí, vai trò của họa sĩ thiết kế trong công tác trưng bày, tuyên truyền cũng ngày càng được khẳng định, nhất là trong đổi mới công tác trưng bày, tuyên truyền của bảo tàng hiện nay.
Đối với mỗi bảo tàng, tiếp nhận ý kiến đánh giá của khách tham quan là công việc quan trọng và cần thiết, bởi công chúng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của bảo tàng, là thước đo chất lượng hoạt động của mọi bảo tàng. Trong những năm qua, Bảo tàng Lâm Đồng đã thường xuyên tiếp nhận ý kiến đóng góp của công chúng dưới nhiều hình thức. Qua đó từng bước nâng cao chất lượng hoạt động, đổi mới trưng bày, nâng cao chất lượng thuyết minh, hoạt động dịch vụ, phục vụ ngày càng tốt hơn công chúng yêu bảo tàng.
Bảo tàng là thiết chế văn hóa có chức năng sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày và giới thiệu di sản văn hóa, bằng chứng vật chất về thiên nhiên, con người, môi trường sống của con người nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập, tham quan và hưởng thụ văn hóa của công chúng. Trong giai đoạn hiện nay, bảo tàng nói chung và Bảo tàng Lâm Đồng nói riêng đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới, đặt ra vấn đề cần phải làm gì và làm như thế nào để bảo tồn và phát huy tốt nhất những giá trị văn hóa của địa phương.
Đà Lạt đã trở thành một địa danh rất quen thuộc với mọi người Việt Nam và du khách quốc tế. Từ năm 1916, ranh giới của thành phố được xác định về mặt pháp lý khi Hội đồng nhiếp chính triều đình Huế thông báo Dụ thành lập thị tứ Đà Lạt. Nơi đây được thể chế hóa như một thị xã, với những kế hoạch phát triển về một trung tâm hành chính, văn hoá và du lịch lớn của Đông Dương. Đà Lạt ngày càng hấp dẫn đối với nhiều giới, từ chính khách đến thương nhân.
Hiện nay, bảo tàng được xem là cơ quan nghiên cứu khoa học và giáo dục trên cả lĩnh vực tự nhiên và xã hội. Hoạt động của bảo tàng là một chuỗi các hoạt động có liên kết mật thiết, hỗ trợ lẫn nhau, từ công tác nghiên cứu khoa học, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản, đến công tác trưng bày, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục các giá trị của hiện vật. Trong đó, hoạt động nghiên cứu khoa học diễn ra thường xuyên, liên tục ở hầu hết các khâu công tác bảo tàng và có mối liên hệ mật thiết với trưng bày, tuyên truyền.
Hệ thống kho cơ sở của bảo tàng đóng vai trò rất quan trọng, là nơi bảo quản, lưu giữ hiện vật để phục vụ nghiên cứu, trưng bày và giới thiệu đến công chúng. Bảo tàng Lâm Đồng hiện đang lưu giữ trên 12.000 hiện vật, phần lớn là hiện vật gốc đã được phân loại (gồm khảo cổ, dân tộc, kháng chiến, Đà Lạt xưa, thiên nhiên, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc). Nhận thức rõ vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác kiểm kê, bảo quản hiện vật, nên từ khi thành lập đến nay, Bảo tàng Lâm Đồng luôn quan tâm chú trọng công tác quản lý khoa học và bảo quản hiện vật, tư liệu.
Nghi lễ đâm trâu là một trong những nét văn hóa truyền thống mà ngày nay vẫn còn lưu giữ trong sinh hoạt lễ hội của cộng đồng người Mạ và Cơ Ho. Đây được xem là nét đặc trưng mang sắc thái dân tộc cổ xưa của các dân tộc thuộc ngữ hệ Môn - Khmer.
Năm 1985, lần đầu tiên giới khảo cổ học Việt Nam được biết đến tại vùng đất huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng có một quần thể di tích phân bố dọc theo tả ngạn sông Đồng Nai (khoảng 15km) từ xã Quảng Ngãi đến xã Đức Phổ. Sau đó, Viện khảo cổ học Việt Nam và Trung tâm Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học Xã hội Vùng Nam Bộ đã tiến hành 8 đợt khai quật nghiên cứu trong các năm 1994, 1996, 1998, 2001, 2003 và 2006, 14 phế tích kiến trúc đã được phát lộ (chủ yếu ở thôn 1 – xã Quảng Ngãi – huyện Cát Tiên – tỉnh Lâm Đồng, đây được xác định là khu trung tâm). Ngoài ra, các đoàn khai quật còn tiến hành điều tra, thám sát trên diện rộng tại xã Gia Viễn (huyện Cát Tiên) và xã Đạ Lây (huyện Đạ Tẻh). Qua đó, các nhà khảo cổ đã xác định được tính chất văn hóa và giá trị của di tích. Với những giá trị về khoa học lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật…
Trong nhiều năm gần đây khi nghiên cứu văn hóa óc Eo, hàng ngàn mảnh kim loại màu vàng được tìm thấy. ở di tích Cát Tiên, với hai bộ sưu tập tìm được tại Gò số I, gò IIa đã cung cấp hơn 200 mảnh kim loại màu vàng trong đó có gần 100 mảnh điêu khắc trang trí với nhiều chủ đề khác nhau, tương tự như các mảnh vàng tìm được trong văn hóa óc Eo.
Di tích khảo cổ học Cát Tiên được phát hiện năm 1985, sau nhiều đợt khai quật, nghiên cứu cho thấy “Cát Tiên có niên đại sớm hơn – có thể được khởi đi từ thế kỷ thứ IV và kết thúc khoảng thế kỷ thứ VIII.” (PGS.Bùi Chí Hoàng - Hội thảo khoa học Di tích khảo cổ Cát Tiên lần II năm 2008). Tất cả các công trình kiến trúc được khai quật tại di tích đều đã bị sụp đổ chỉ còn phần móng và một đoạn thân kiến trúc.
Di tích khảo cổ Cát Tiên là quần thể kiến trúc bằng gạch nằm rải rác trong một bồn địa, trải dài khoảng 15km theo tả ngạn sông Đồng Nai từ xã Quảng Ngãi đến xã Đức Phổ và Gia Viễn huyện Cát Tiên – tỉnh Lâm Đồng.
Di tích gò 1A là một phế tích kiến trúc gạch đồ sộ, nằm ở địa đầu xã Quảng Ngãi (huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng), bên tả ngạn sông Đồng Nai. kiến trúc được xây dựng ở vị trí cao nhất trong quần thể di tích Cát Tiên (cao hơn 50m so với mặt đất canh tác).
Cụm di tích số 2 là phế tích kiến trúc nằm ở khu vực trung tâm quần thể di tích khảo cổ Cát Tiên, cách gò 1A khoảng 200m về phía tây. Di tích được phát hiện năm 1985 và được khai quật vào các năm 1994, 1996, 2000, 2001.
Di tích gò 4 là phế tích kiến trúc cách cụm kiến trúc gò 2 khoảng 150m về phía Tây bắc. kiến trúc có bình đồ hình chữ nhật (5,4m x 4,6m), cửa chính quay về hướng Đông.
Di tích gò 6 là cụm phế tích kiến trúc, được khai quật năm 2003, bao gồm hai kiến trúc chính là 6a và 6b, cách di tích gò 1a khoảng 800m. đây là một kiểu kiến trúc đền tháp, xây hoàn toàn bằng gạch.
Cụm di tích kiến trúc gò 8 nằm ở phía Tây của Di tích khảo cổ Cát Tiên, cách bờ sông Đồng Nai khoảng 40m về phía Bắc và cách phế tích kiến trúc 1a khoảng 1200m. Di tích khai quật năm 2003 và đã xuất lộ 2 phế tích kiến trúc lớn bằng gạch, đó là: đền tháp (8a) và kiểu kiến trúc nhà dài (8b).
Là một trong ba dân tộc bản địa cư trú lâu đời tại Lâm Đồng, người Chu ru có một nền văn hoá giàu bản sắc, trong đó nhạc cụ truyền thống đã góp phần quan trọng làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần của họ. Bên cạnh những nét tương đồng với nhạc cụ các dân tộc Tây Nguyên, trong quá trình tiếp biến và giao thoa văn hóa, một số nhạc cụ của người Chu ru đã có sự thay đổi cho phù hợp với nhu cầu sử dụng và đặc điểm cư trú.
Bảo tàng Lâm Đồng được thành lập từ những ngày đầu giải phóng, sau bốn lần thay đổi địa điểm làm việc và trưng bày, đến năm 1999, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chính thức giao dinh Nguyễn Hữu Hào (Cung Nam Phương hoàng hậu) cho Bảo tàng Lâm Đồng để tổ chức trưng bày giới thiệu về lịch sử - văn hóa - xã hội… của địa phương và đưa nơi đây thành điểm tham quan du lịch - văn hóa của tỉnh.
Để phát huy tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất của các thế hệ chiến sỹ cách mạng bị địch bắt tù đày trong những năm tháng hoạt động cách mạng, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, Bảo tàng Lâm Đồng luôn quan tâm công tác nghiên cứu, sưu tầm và phát huy giá trị những kỷ vật kháng chiến.
Kể từ năm 1802 đến năm 1945 triều Nguyễn đã trải qua 13 đời vua. Vị vua cuối cùng là Bảo Đại đã thoái vị, kết thúc chế độ phong kiến tại Việt Nam. Tuy nhiên, thời gian sau đó Bảo Đại lại quay lại thân Pháp và chọn Đà Lạt làm đất Hoàng triều cương thổ. Vì thế tại Đà Lạt có biệt điện của vua và một số kỉ vật quý báu của vua quan triều Nguyễn. Trong đó, có những hiện vật được xếp vào “văn phòng tứ bảo”, những vật dụng sinh hoạt của triều đình, đặc biệt là “thẻ bài” – cổ vật quý hiếm của cung đình triều Nguyễn.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, 71 năm trước (19/8/1945), cả dân tộc Việt Nam nhất tề đứng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền về tay nhân dân. Sau thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội, với sức mạnh như triều dâng thác đổ, nhân dân từ Bắc chí Nam, từ đồng bằng đến miền núi, từ thành thị đến nông thôn đã khởi nghĩa thắng lợi đập tan chế độ thực dân, phong kiến, thực hiện khát vọng độc lập, tự do cháy bỏng từ bao đời. Đến với Bảo tàng Lâm Đồng, chúng ta có thể tìm hiểu sự kiện lịch sử trọng đại này tại không gian trưng bày “Phong trào đấu tranh cách mạng tỉnh Lâm Đồng”.
Đà Lạt không chỉ nổi tiếng với nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh, mà còn được du khách trong và ngoài nước biết tới bởi kiến trúc đa dạng của hàng ngàn biệt thự khác nhau mang đậm phong cách Pháp, như: trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt, nhà ga Đà Lạt, nhà thờ Chánh tòa, nhà thờ Đômen… Trong đó, phải kể đến cung Nam Phương Hoàng hậu. Khi đến đây, du khách sẽ được thưởng ngoạn một hệ thống kiến trúc lò sưởi hết sức độc đáo.
“Tôi hiến cả đời tôi cho dân tộc tôi” - Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc Việt Nam và nhân dân thế giới lòng cảm phục, sự kính trọng và niềm tin yêu vô hạn. Hình ảnh của Người sống mãi trong lòng dân tộc, là hiện thân của một tấm gương suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
Tọa lạc trên một ngọn đồi cao thoáng đãng, cách trung tâm thành phố Đà Lạt về hướng Đông Nam khoảng 3km, Cung Nam Phương Hoàng hậu nằm trong khuôn viên Bảo tàng Lâm Đồng giữa cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, trữ tình là điểm tham quan lý thú cho du khách trong và ngoài nước. Đến đây, du khách sẽ có dịp hiểu thêm về cuộc đời vị Hoàng hậu cuối cùng của Việt Nam.
Lâm Đồng là tỉnh miền núi nằm ở cuối dãy Trường sơn - Nam Tây Nguyên, nơi có ba dân tộc bản địa sinh sống gồm Mạ, Cơho và Churu. Đây là ba dân tộc có tập quán canh tác nông nghiệp và tín ngưỡng thờ đa thần đã góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng các loại hình văn hóa phi vật thể (VHPVT) trên địa bàn tỉnh.
Cà răng, căng tai là một tập tục có từ lâu đời và khá phổ biến trong một số tộc người ở Tây Nguyên như Ê đê, Bana, M’nông, Mạ, Stiên… Ngoài việc làm đẹp theo quan niệm riêng của dân tộc, cà răng căng tai còn chứng tỏ lòng dũng cảm, sự trưởng thành của người con trai và con gái.
Đến với Bảo tàng Lâm Đồng, quý khách sẽ được tham quan, tìm hiểu về thiên nhiên, con người, lịch sử hình thành và phát triển của các dân tộc bản địa Nam Tây Nguyên… với nhiều di sản văn hóa độc đáo. Mỗi hiện vật được trưng bày nơi đây đều góp phần tái hiện những giá trị văn hóa - lịch sử, nhân văn sâu sắc. Để giúp quý khách cảm thụ đầy đủ giá trị các di sản văn hóa, vai trò của đội ngũ thuyết minh viên - những người kết nối Bảo tàng với công chúng là hết sức quan trọng.
Nhằm góp phần bảo tồn, phát huy, quảng bá và lan tỏa hình ảnh, giá trị các di sản, danh lam thắng cảnh của vùng Tây Nguyên nói chung, cũng như Lâm Đồng và Đà Lạt nói riêng, triển lãm ảnh “Cao nguyên xanh” của Bảo tàng Lâm Đồng là một trong những hoạt động hưởng ứng Tuần lễ vàng Du lịch Lâm Đồng lần thứ 3, năm 2024.