Di sản - Văn hóaHà Thị Hạnh

Tháng Bảy tri ân: Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng - nơi ký ức lịch sử được gìn giữ và phát huy

Tháng Bảy về, hàng triệu trái tim Việt Nam cùng hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7) với niềm thành kính và lòng biết ơn sâu sắc. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ, thương bệnh binh, những người có công với cách mạng, mà còn nhằm phát huy  truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”. Trong hành trình cao đẹp ấy, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng vẫn bền bỉ thực hiện sứ mệnh bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử để kết nối quá khứ với hiện tại  đồng thời khơi dậy lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Những nỗ lực này giúp thắp sáng ngọn lửa tri ân, gìn giữ vẹn nguyên ký ức hào hùng và lan tỏa sâu rộng tư tưởng Hồ Chí Minh về thương binh, liệt sĩ, để đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” mãi trường tồn cùng dân tộc.

Sổ nhật ký của liệt sỹ Lê Thị Pha, tại Bảo tang tỉnh Lâm Đồng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với thương binh, liệt sĩ và những người có công với cách mạng. Những lời căn dặn của Bác: “Máu đào của các liệt sĩ đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ đã làm cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do”, không chỉ là lời tri ân mà còn là lời nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm của các thế hệ hôm nay đối với lịch sử dân tộc.

Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày Bác đi xa, tư tưởng nhân văn sâu sắc ấy vẫn tiếp tục soi sáng mọi hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa” trên khắp cả nước. Đó là những chương trình chăm lo đời sống người có công, chăm sóc chu đáo nghĩa trang liệt sĩ, những hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn thất lạc, những hoạt động giáo dục truyền thống và đặc biệt là công tác bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử tại các bảo tàng, di tích cách mạng. 

Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh và tiếp nối truyền thống, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng quyết tâm biến lòng biết ơn thành những hành động cụ thể, trở thành nơi gìn giữ ký ức lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước và lan tỏa tư tưởng nhân văn sâu sắc ấy đến đông đảo công chúng. Điều này được thể hiện sinh động thông qua những câu chuyện chân thực về các anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ cách mạng và nhân dân Lâm Đồng trong sự nghiệp kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tại không gian trưng bày lịch sử kháng chiến ở Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, đằng sau mỗi hiện vật là một câu chuyện xúc động về lòng quả cảm, về ý chí bất khuất và tinh thần hy sinh cao cả của các chiến sỹ cách mạng. Đó có thể là một cuốn nhật ký đã nhuốm màu thời gian, một lá thư gửi từ chiến trường còn vẹn nguyên tình yêu quê hương, một chiếc ba lô sờn cũ, một bộ quân phục bạc màu, hay những bức ảnh ghi lại những khoảnh khắc chiến đấu đầy gian khổ. Mỗi hiện vật như một mảnh ghép của lịch sử, giúp khách tham quan cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ đi trước.

Trong nhiều năm qua, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng không ngừng đổi mới nội dung và hình thức trưng bày nhằm đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng. Bên cạnh hệ thống trưng bày thường xuyên, nhiều chuyên đề về truyền thống đấu tranh cách mạng, về các Anh hùng liệt sĩ, về lực lượng vũ trang và nhân dân Lâm Đồng trong các cuộc kháng chiến đã thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, tìm hiểu.

Đặc biệt, các chương trình giáo dục di sản dành cho học sinh, sinh viên đã góp phần biến bảo tàng thành “lớp học lịch sử” sống động. Thay vì chỉ tiếp cận lịch sử qua sách giáo khoa, các em được trực tiếp quan sát hiện vật, lắng nghe những câu chuyện chân thực từ cán bộ thuyết minh. Chính những trải nghiệm ấy giúp lịch sử trở nên gần gũi, chân thực và giàu cảm xúc hơn, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng cũng chủ động ứng dụng công nghệ vào hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Công tác số hóa hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển các sản phẩm truyền thông số và quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội đã mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Những giá trị lịch sử vì thế không còn bó hẹp trong không gian trưng bày mà được lan tỏa rộng rãi đến cộng đồng, góp phần đưa di sản sống cùng nhịp sống hiện đại.

Để thực hiện tốt sứ mệnh ấy, đội ngũ viên chức và người lao động của Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng luôn không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, tích cực nghiên cứu khoa học, sưu tầm hiện vật, bảo quản và phát huy giá trị các di sản văn hóa. Đằng sau mỗi cuộc trưng bày là biết bao tháng ngày miệt mài khảo cứu, xác minh tư liệu, phục dựng câu chuyện lịch sử và gìn giữ từng hiện vật quý giá. Đó là công việc thầm lặng nhưng chứa đựng niềm tự hào nghề nghiệp và tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, (27/7/1947 - 27/7/2027), Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được triển khai toàn quốc từ tháng 3/2026. Đây là “mệnh lệnh từ trái tim”. Hành động nhân văn sâu sắc này không chỉ tiếp nối truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, mà còn là bài học lịch sử vô giá về lòng biết ơn cho thế hệ mai sau. Hòa chung dòng chảy tri ân ấy, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối lịch sử khi phối hợp tổ chức triển lãm chuyên đề “Hội An - Từ truyền thống cách mạng yêu nước đến Di sản văn hóa thế giới - Đô thị sáng tạo toàn cầu”. 

Triễn lãm sẽ diễn ra từ ngày 27/7 đến 27/8/2026 tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt, nhằm tri ân các anh hùng liệt sỹ,góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về giá trị của độc lập, hòa bình, thống nhất đã phải đánh đổi bằng biết bao xương máu của các thế hệ đi trước.

Một góc trưng bày kỷ vật kháng chiến của các cựu tù yêu nước, tại Di tích quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt

Việc lựa chọn Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt làm địa điểm tổ chức triển lãm càng làm tăng thêm giá trị lịch sử và ý nghĩa nhân văn của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”. Đây là di tích ghi dấu tinh thần đấu tranh kiên cường của những chiến sĩ cách mạng tuổi thiếu niên trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Mỗi không gian trưng bày đưa người xem trở về những năm tháng chiến tranh khốc liệt, cảm nhận sâu sắc hơn ý chí bất khuất, lòng yêu nước và khát vọng hòa bình của các thế hệ cha anh.

Kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 không chỉ là dịp tưởng nhớ những người đã ngã xuống mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm giữ gìn thành quả cách mạng, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Với những hoạt động thiết thực, ý nghĩa, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng đang từng ngày lan tỏa những giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tiếp nối truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” bằng những hành động cụ thể. Đó cũng chính là cách để những giá trị bất diệt của lịch sử tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và truyền lại cho các thế hệ mai sau, góp phần xây dựng một xã hội luôn biết trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm với hiện tại và vững tin hướng tới tương lai.

Một điểm hẹn lịch sử không thể bỏ qua trong tháng Bảy này. Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng trân trọng kính mời nhân dân cùng du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm và cùng nhau viết tiếp khúc ca tri ân đầy tự hào của các thế hệ hôm nay.