Bảo tàng Lâm Đồng | Lam Dong Museum

Lễ tế Xuân tại đình làng Tú Luông, phường Tiến Thành, tỉnh Lâm Đồng

Vào mỗi dịp đầu Xuân hàng năm, tại đình làng Tú Luông (phường Tiến Thành, tỉnh Lâm Đồng), người dân địa phương lại long trọng tổ chức lễ Tế Xuân - một nét đẹp văn hoá của người dân vùng biển Bình Thuận. Đây là dịp để tưởng niệm Thần Tổ (Thành Hoàng bổn cảnh) và Tiền hiền, Hậu hiền có công lớn trong buổi đầu khai khẩn cơ nghiệp, lập làng, dựng đình, người dân mong cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, ngư nghiệp phát triển.

Ban tế tự nghi lễ trong trang phục truyền thống thực hiện các nghi thức tế lễ

Đình làng Tú Luông được tạo dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIX, là di tích kiến trúc nghệ thuật còn bảo lưu được nhiều giá trị vật thể và phi vật thể, đặc biệt là các di sản Hán - Nôm. Trong đó có 10 sắc phong của các đời vua triều Nguyễn ban tặng và bản hương ước của làng chạm khắc trên gỗ. Với những giá trị lịch sử - văn hoá, kiến trúc dân gian tiêu biểu, đình làng Tú Luông đã được Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia, tại Quyết định số 38/2001/QĐ-BVHTT ngày 12/7/2001.

Lễ tế Xuân tại đình làng Tú Luông diễn ra trong 2 ngày 11 - 12 tháng 02 Âm lịch (nhằm ngày 29 - 30 tháng 3 năm 2026). Đây là một hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Từ sáng sớm, không khí tại đình làng thật trang nghiêm và thành kính. Ban tế tự nghi lễ trong trang phục truyền thống thực hiện các nghi thức tế lễ theo đúng trình tự những tập tục, nghi thức xưa như Lễ Trần Thiết, Khai kinh, Giỗ Tiền hiền, Tế Thần và Hoàn mãn. Trong đó, lễ Tế Thần và Giỗ Tiền hiền thu hút đông đảo người dân địa phương đến tham dự. Lễ vật dâng cúng thần Thành Hoàng, Tiền hiền, Hậu hiền là những sản vật nông nghiệp do ông cha lưu truyền lại, như heo quay, thịt vịt, xôi, chè, bánh ít, trầu cau, cơm, canh, nước, gạo, rượu, trà…

Lễ vật dâng cúng trong lễ tế Xuân tại đình làng Tú Luông

Trải qua quá trình tồn tại hàng trăm năm, đình làng Tú Luông ngày nay vẫn duy trì thực hành cơ bản đầy đủ các nghi thức, lễ hội theo phong tục truyền thống, thu hút đông đảo các thành viên trong cộng đồng hưởng ứng, phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của người dân. Đến với lễ tế đình, con người như được “giao cảm” với tiên tổ, thần linh, lòng nhẹ nhàng thanh thản, quên hết những lo toan của đời thường, được thỏa mãn nhu cầu tín ngưỡng tâm linh.

Lễ tế Xuân tại đình Tú Luông là dịp để mọi người hướng về cội nguồn, ôn lại truyền thống, thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm, để rồi sau đó trở về với đời thường đầy an nhiên và niềm tin vào cuộc sống tươi đẹp, đầy ý nghĩa.

Vương Khả Hoàng