Đà Lạt vào thập niên 1970 không chỉ là đô thị nghỉ dưỡng ôn đới mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp, mà còn là nơi hội tụ của tầng lớp trí thức, giới tinh hoa và các gia đình thượng lưu miền Nam. Trong không gian sinh hoạt của các biệt thự cổ điển giữa ngàn thông, lối sống của cư dân nơi đây là sự hòa quyện tinh tế giữa nét thanh lịch truyền thống và xu hướng hiện đại hóa mang phong cách Âu - Mỹ. Sự hiện diện của chiếc thố thủy tinh chịu nhiệt, một sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ được mua tại cảng thị Đà Nẵng và đưa về sử dụng tại Đà Lạt chính là một mảnh ghép vật thể sinh động, phản ánh thị thị hiếu sinh hoạt tân thời của giới thượng lưu phố núi thời bấy giờ.
Vào những năm 1970, Đà Nẵng đóng vai trò là trung tâm giao thương cảng biển sầm uất nhất nhì miền Nam, nơi đón nhận các luồng hàng hóa cao cấp, vật dụng gia đình hiện đại từ Mỹ. Việc một gia đình Đà Lạt cất công chọn mua chiếc thố tại Đà Nẵng rồi vận chuyển về không gian sống của mình đã cho thấy sự tỉ mỉ, cầu kỳ trong việc bài trí nhà cửa và chuẩn bị đồ dùng bàn ăn. Đối với giới thượng lưu Đà Lạt, đồ dùng nhà bếp không đơn thuần phục vụ nhu cầu ăn uống cơ bản, mà còn phải đáp ứng tiêu chuẩn cao về thẩm mỹ, tính đa năng và thể hiện được gu thưởng thức của chủ nhân ngôi nhà.
Chiếc thố sở hữu vẻ đẹp đặc trưng của phong cách thiết kế hiện đại giữa thế kỷ (Mid-Century Modern), xu hướng thẩm mỹ rất được ưa chuộng trong các dinh thự và biệt thự thời kỳ đó. Thố được chế tác từ chất liệu thủy tinh mờ màu trắng sữa cao cấp, có khả năng chịu nhiệt và kháng sốc nhiệt vượt trội, sản phẩm đại diện cho bước tiến công nghệ gia dụng Mỹ. Thố có dáng tựa hình chiếc bát lớn với hai quai nhô nhẹ đối xứng ở phần miệng bằng, thon dần về đáy phẳng vững chãi. Quanh thân thố là dải họa tiết 18 bông hoa cách điệu màu xanh và vàng kim xen kẽ nhịp nhàng, tạo nên vẻ đẹp vừa tối giản, hiện đại nhưng vẫn đầy ấm cúng.
Trong ngữ cảnh văn hóa ẩm thực của tầng lớp thượng lưu Đà Lạt, nơi những bữa ăn gia đình luôn coi trọng sự chỉn chu và không khí ấm áp giữa tiết trời lạnh giá thì chiếc thố thủy tinh Mỹ đóng vai trò là tâm điểm trên bàn ăn. Với đặc tính giữ nhiệt tốt và thiết kế sang trọng, thố cho phép người nội trợ đưa trực tiếp món ăn từ lò nướng hoặc bếp nấu lên bàn tiệc mà vẫn giữ nguyên tính thẩm mỹ, thay thế cho các dòng gốm sứ truyền thống vốn nặng và dễ rạn nứt.
Trải qua hơn nửa thế kỷ, chiếc thố thủy tinh Mỹ từ một vật dụng sinh hoạt đắt giá trong căn bếp thượng lưu Đà Lạt nay đã trở thành hiện vật bảo tàng mang giá trị tư liệu cao. Hiện vật không chỉ kể câu chuyện về con đường lưu thông của hàng hóa ngoại nhập từ cảng biển miền Trung lên cao nguyên Lâm Viên, mà còn khắc họa rõ nét chân dung một thời kỳ sống thượng lưu: nơi sự tiện nghi của công nghệ Mỹ hòa quyện vào nét thanh lịch, đài các trong đời sống thường nhật của con người Đà Lạt thập niên 1970.
Huỳnh Đông Nghi