
Di tích Khảo cổ Cát Tiên (còn gọi là Thánh địa Cát Tiên) được phát hiện vào năm 1985 tại huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng. Trong đó, các điểm di tích được phân bố tập trung tại xã Quảng Ngãi, cùng một số điểm rải rác tại các xã Đức Phổ và Gia Viễn. Đây là một quần thể kiến trúc tôn giáo được xây bằng gạch, phân bố trong một bồn địa rộng hàng trăm hecta, chạy dọc tả ngạn sông Đồng Nai - nơi giáp ranh giữa 3 tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai và Bình Phước.
Trải qua trên 30 năm nghiên cứu, với 9 đợt khai quật và nhiều cuộc điều tra, thám sát, các nhà khoa học đã làm xuất lộ nhiều phế tích, kiến trúc tôn giáo như đền tháp, mộ tháp, đường nội bộ và các công trình phụ cận. Mỗi kiến trúc đều mang những nét đặc trưng riêng, hợp thành một quần thể kiến trúc thống nhất với quy mô khá đồ sộ.
Quá trình khai quật, các nhà khoa học cũng đã thu về nhiều hiện vật có giá trị gắn liền với di tích, thể hiện khá toàn diện về đời sống tôn giáo của các tín đồ theo đạo Bà-la-môn. Các di vật đó là những biểu tượng tôn giáo và thể hiện sự tài hoa, nghệ thuật tuyệt vời của những tín đồ Bà-la-môn giáo cách nay hàng ngàn năm. Nhiều hiện vật có giá trị đặc biệt quan trọng liên quan đến lịch sử, văn hóa của vùng đất phía nam tỉnh Lâm Đồng nói riêng và khu vực nói chung.
Với những giá trị đó, ngày 27-9-1997, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận Di tích khảo cổ Cát Tiên là Di tích cấp Quốc gia. Ngày 31-12-2014, Di tích Khảo cổ Cát Tiên được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích cấp Quốc gia đặc biệt.
Những năm gần đây, quần thể di tích Khảo cổ Cát Tiên đã được đầu tư nghiên cứu, bảo tồn, tôn tạo; nhiều hạng mục quan trọng đã được thực hiện; các hoạt động tham quan, trải nghiệm được tổ chức đồng bộ… Nơi đây đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo công chúng đến nghiên cứu, tham quan và học tập.
Trải qua trên 30 năm nghiên cứu, với 9 đợt khai quật và nhiều cuộc điều tra, thám sát, các nhà khoa học đã làm xuất lộ nhiều phế tích, kiến trúc tôn giáo như đền tháp, mộ tháp, đường nội bộ và các công trình phụ cận. Mỗi kiến trúc đều mang những nét đặc trưng riêng, hợp thành một quần thể kiến trúc thống nhất với quy mô khá đồ sộ.
Quá trình khai quật, các nhà khoa học cũng đã thu về nhiều hiện vật có giá trị gắn liền với di tích, thể hiện khá toàn diện về đời sống tôn giáo của các tín đồ theo đạo Bà-la-môn. Các di vật đó là những biểu tượng tôn giáo và thể hiện sự tài hoa, nghệ thuật tuyệt vời của những tín đồ Bà-la-môn giáo cách nay hàng ngàn năm. Nhiều hiện vật có giá trị đặc biệt quan trọng liên quan đến lịch sử, văn hóa của vùng đất phía nam tỉnh Lâm Đồng nói riêng và khu vực nói chung.
Với những giá trị đó, ngày 27-9-1997, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận Di tích khảo cổ Cát Tiên là Di tích cấp Quốc gia. Ngày 31-12-2014, Di tích Khảo cổ Cát Tiên được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích cấp Quốc gia đặc biệt.
Những năm gần đây, quần thể di tích Khảo cổ Cát Tiên đã được đầu tư nghiên cứu, bảo tồn, tôn tạo; nhiều hạng mục quan trọng đã được thực hiện; các hoạt động tham quan, trải nghiệm được tổ chức đồng bộ… Nơi đây đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo công chúng đến nghiên cứu, tham quan và học tập.
